Kruimelpad

   

Boek "oorlogsherinneringen" hoofdstuk 40 Een Poolse onderduiker en voetballer

 Index

Hoofdstuk 40 - Boek "Oorlogsherinneringen"

Een Poolse onderduiker en voetballer

Door : Door Wim Bindels

Henk Peters vertelt in ‘Inval en bezetting op de Oudedijk’ over twee gedeserteerde in het Duitse leger ingelijfde Poolse militairen die daarna naar de Panoven zouden zijn gevlucht. cultuurbehoud milsbeek boek oorlogsherinneringen 40 1 Stefan RozmusEen daarvan was Stefan Rozmus. Stefan zou volgens enkelen ook nog, voor de evacuatie, bij Neris Groenen in de veldschuur aan de overzijde van de weg midden in een open ruimte verborgen zijn gehouden. Volgens Dora Koenen-Groenen zou dat echter niet Stefan zijn geweest maar een tweetal andere gedeserteerde Duitse soldaten. Zeker is, dat hij evacueerde met Milsbeek en Ottersum naar het Utrechtse. Dat moet als doofstomme onder de naam Jan Lamers zijn gebeurd. Dat was om tijdens de evacuatietocht door Duitsland niet als deserteur herkend en gearresteerd te worden. Hij zou bij Door Peeters-Derksen (de Snep) ook nog een keer onder haar wijde rok of kleed verborgen zijn gehouden. Zeker is dat Stefan Rozmus geëvacueerd is geweest in Westbroek (zie ook het verhaal van Betsy Linders) en hij heeft ook na de evacuatie nog enkele jaren in Milsbeek gewoond. Aanvankelijk is hij bij de familie Peeters (de Snep) aan de Onderkant in de kost geweest en later, op voorspraak van ploeggenoot Cor Gerrits, bij de familie Piet en Mieneke Gerrits aan de Rijksweg.



 
Stefan Rozmus



In die enkele jaren werd hij een bekende Milsbeker. Hij was een goede voetballer, die in het 1e elftal speelde en min of meer de trainer was in de eerste jaren na de oorlog. Maar ook de omstandigheid dat hij zich uitdrukkelijk in het uitgaansleven manifesteerde, moet aan zijn bekendheid hebben bijgedragen. Stefan werkte in die tijd op de bloempottenfabriek van Döt Liebrand. Hij ‘stokte’ op weg naar huis dan vaak aan bij ‘de Kwets’ (café Weijers) aan de Rijksweg en was dan schijnbaar moeilijk op huis aan te krijgen. De café eigenaar zou een keer naar achteren zijn gegaan en een bijl hebben gehaald, om hem hiermee het café uit te jagen. Maar Stefan moet hem die al snel afgenomen hebben en hem hiermee uit zijn eigen café hebben verjaagd en zelf de tap hebben bemand. Stefan was ook een slim ventje, dat overal wel een oplossing voor wist. cultuurbehoud milsbeek boek oorlogsherinneringen 40 2 Stefan en Truus met een van de kinderenZo vertelt Cor Gerrits, dat ze bij hem thuis na de oorlog clandestien een varken voor de huisslacht hadden gehad. Van buurman Jaap Janssen (van Bart) hadden ze gehoord, dat er controle van de politie op komst was. In huize Gerrits vreesde men al voor een flinke bekeuring, of nog erger: eventueel de inbeslagname van het varken en men zat met de handen in het haar. Stefan was echter degene die de oplossing aandroeg. ‘Heb je een kratje bier en een fles jonge jenever in huis?’ vroeg hij. Met het varken en de drank werd naar het aan de overkant gelegen bosje van de familie Van Benthum getrokken. Hier werd het varken vol gegoten met bier totdat het in coma raakte. Toen het varken weer bij zijn positieven kwam, was de controleur weg en kon het varken weer terug in het hok. Na de oorlog speelde het 1e voetbalelftal van Milsbeek enkele keren tegen PVCV uit Vleuten, het ene jaar thuis en het jaar erna in Vleuten. Met autobussen werd er dan naar toe gereisd en ’s avonds werd er een feestje aan gekoppeld. Toen de bus weer op Milsbeek aan moest, was Stefan, die de hele avond met een meisje uit Vleuten aan de zwier was geweest, in geen velden of wegen meer te bekennen. Wachten hielp niet en uiteindelijk werd de terugreis noodgedwongen maar zonder Stefan aanvaard. Het leidde tot een vertrek van Stefan naar Vleuten en een huwelijk met haar.

Stefan en Truus met een van de kinderen

cultuurbehoud milsbeek boek oorlogsherinneringen 40 3 Jan van den Hoogen Mientje Bindels en Ria van den HoogenLange tijd zijn er nog contacten gebleven met Milsbeek en in het bijzonder met de familie Gerrits. Het gezin Rozmus vierde ook een aantal keren met het gezin vakantie in Milsbeek in het vakantiehuisje van Nellie van Duin-Wientjes aan de Teelebeekstraat. Het gezin bestond uit zoon Henk, thans woonachtig in Druten, dochter Mariëtte, nu wonende in IJsselstein en de jongste zoon Paul. Deze laatste bewoont op de grens van Haarzuilens en Vleuten een prachtige oude boerderij en Jan van den Hoogen en ik hebben een gesprek met hem gehad.

Met onze vrouwen voor de prachtige monumentale boerderij van Paul Rozmus, die op dat moment gerestaureerd werd

cultuurbehoud milsbeek boek oorlogsherinneringen 40 4 In shirt PVCV  2e rechts onder

 

 

 


Uit het verhaal van Paul bleek dat Stefan geboren is in 1921 en in 1956 van Vleuten naar Haarzuilens is verhuisd. Na een aantal jaren timmerman te zijn geweest, is hij bij de DEMKA gaan werken als kraanmachinist. In Vleuten heeft hij nog furore gemaakt bij de voetbalvereniging PVCV en het zelfs tot het regio-elftal van de provincie Utrecht geschopt. Volgens zoon Paul was zijn vader een linkspoot en een echte bikkelaar.

Stefan, 2e van rechts op de bovenste rij, in het elftal van PVCV Vleuten


Stefan is in Polen geboren in Katowice. Hier was hij een van de 11 kinderen en hij was, voordat hij in het Duitse leger werd ingelijfd, mijnwerker. Eens in de 2 of 3 jaren ging men in Polen op vakantie. cultuurbehoud milsbeek boek oorlogsherinneringen 40 5 Stefan Rosmuz 0007Stefan moet een harde werker zijn geweest, die naast zijn baan bij de DEMKA ook veel kluste bij boeren uit de omgeving. Helaas kreeg hij hartproblemen. In de zestiger jaren was een reparatie van een verstopte kransslagader noodzakelijk. In 1975 scheidde hij van zijn echtgenote en het kwam tot een afbouw van de contacten met de fam. Gerrits. Stefan werd nog wel enkele keren op de Milsbeekse kermis gesignaleerd. Hij overleed op 29 november 1988 op 67-jarige leeftijd in zijn slaap als gevolg van een hartstilstand. Zijn voormalige echtgenote is hertrouwd en woont in Vleuten.

 

Bij de familie in Polen, links Stefan, rechts zijn echtgenote Truus en daarachter de 3 kinderen

cultuurbehoud milsbeek boek oorlogsherinneringen 40 6 Stefan Rosmuz 0005

 

 

In Polen bij het graf van zijn vader en zijn moeder

Paul vertelde verder dat men pas na het overlijden van hun vader te weten is gekomen dat er een, kort na de Tweede Wereldoorlog geboren halfbroer is, die in Woerden woont. Zijn natuurlijke moeder zou uit Milsbeek of directe omgeving komen. Zijn naam is Hans van der Vlist Deze halfbroer, die bij pleegouders in Woerden is opgegroeid, heeft, nadat hij de identiteit van zijn moeder te weten was gekomen, ook de identiteit van de vader achterhaald en dat bleek Stefan Rozmus te zijn. In een gesprek dat hij met hem had heeft Stefan echter, ondanks de sprekende gelijkenis, het vaderschap in alle toonaarden ontkend. Om het gezin niet te belasten heeft Hans het toen daarbij gelaten. In 1995 is hij opnieuw op zoek gegaan maar merkte toen, dat zijn vader inmiddels overleden was. Vervolgens heeft hij zijn halfbroers en -zus gezocht en sindsdien bestaan er kontakten met de familie Rozmus. We besloten toen, om verder te fietsen naar Woerden, waar we door Hans van der Vlist en zijn echtgenote Corrie zeer gastvrij werden ontvangen. In alle openheid werden we uitgebreid geïnformeerd over zijn zoektocht naar zijn biologische ouders.

cultuurbehoud milsbeek boek oorlogsherinneringen 40 7 De jonge Hans v.d. VlistDe jonge Hans Van der Vlist

Hans vertelt, dat hij op 8 juli 1945 is geboren in het tehuis voor ongehuwde moeders in Utrecht als zoon van Maria Lamers en, zoals zij hem heeft verteld, van Stefan Rozmus. Sinds 1966 draagt hij de naam Van der Vlist van zijn pleegouders. Tijdens die adoptieprocedure heeft hij voor het eerst zijn natuurlijke moeder ontmoet. Behalve de uiterlijke gelijkenis heeft Hans ook de interesse en de voetbalcapaciteiten van zijn vader meegekregen. Hij speelde in het 1e elftal van de 3e klassers VEP en SC Woerden en was later succesvol als trainer bij de jeugd van die club. Later werd hij trainer van De Zwaluwen Vooruit, Floreant en SC Lisse. Omdat hij commercieel directeur werd van een landelijk bekend bouw- en aannemingsbedrijf stopte hij noodzakelijkerwijze als trainer maar bleef tot zijn 45e jaar nog actief als voetballer in een elftal van oud-eerste elftalspelers van VEP. ‘Maar’, zegt hij nadrukkelijk, ‘Mijn zoon Rody is een betere voetballer geweest dan ik was. Hij heeft op hoofdklasseniveau o.a. gespeeld in het 1e team van Argon, IJsselmeervogels en Bennekom. Met Argon promoveerde hij naar de hoofdklasse en werd daarin kampioen en 2e in de strijd om het landskampioenschap’. Net als opa Stefan was hij strak links met een rechterbeen dat alleen maar werd gebruikt om op te staan. De andere zoon Guido is met zijn tweede naam naar zijn Opa Stefan vernoemd. Ook Guido, hoewel geen actief voetballer, heeft zijn interesse in het voetbal nooit onder stoelen of banken gestoken. Met vader Hans en broer Rody is hij Feijenoord-supporter en met zijn drietjes hadden ze enkele jaren een seizoenskaart voor de kuip.

cultuurbehoud milsbeek boek oorlogsherinneringen 40 8 Rody rechts  scoort voor IJsselmeervogels tegen Sparta NijKleinzoon Rody van der Vlist (rechts) scorend voor IJsselmeervogels

Maria Lamers, die vroeg haar vader had verloren, woonde met haar moeder in de oorlogsjaren bij haar ongehuwde ooms op de Panoven. Volgens zoon Karel moeten op hun boerderij en die van buurman Hannes Basten, Stefan en zijn mededeserteur Meletski in 1945 onderdak hebben gevonden en daarna samen met de familie Lamers zijn geëvacueerd. Na de oorlog trouwde Maria met Piet Rütter van de Pan-oven en uit dit huwelijk werden nog 7 kinderen geboren. Twee jaar voor het overlijden van hun moeder zijn de halfbroers en zussen in Ottersum pas op de hoogte gesteld van het bestaan van hun in Woerden woonachtige halfbroer. Zij was erg blij toen ze op haar 80e verjaardag al haar levende kinderen voor het eerst verenigd zag en sindsdien bestaan er bij bijzondere gebeurtenissen in de familie contacten. Maria Rütter-Lamers stierf in februari 1999.

cultuurbehoud milsbeek boek oorlogsherinneringen 40 9 Stefan Rozmus in Haarzuilenscultuurbehoud milsbeek boek oorlogsherinneringen 40 10 Stefan Rosmuz in zijn tuinStefan Rosmuz voor zijn huis en in de tuin van zijn huis in Haarzuilens

 

‘Van mijn vader had ik wel eens wat verhalen gehoord van een Poolse onderduiker Stefan Rozmus die ook nog in Milsbeek had gevoetbald en later naar Vleuten was vertrokken. Ook in de gesprekken die ik in de loop van de tijd ter voorbereiding op dit boek had, kwam zijn naam herhaaldelijk naar voren. Van Cor Gerrits hoorde ik dat hij gescheiden en overleden zou zijn maar een adres van zijn voormalige echtgenote of zijn kinderen kon ik in Milsbeek niet meer achterhalen. Via de historische Vereniging Vleuten-De Meern-Haarzuilens kwam ik op het spoor van zijn jongste zoon Paul en sprak met hem af dat ik een keer langs zou komen voor een gesprek. Op 15 juli j.l. ben ik samen met Jan van den Hoogen en onze echtgenotes tijdens een fietstocht in het Utrechtse bij hem op bezoek geweest en vervolgens ook bij zijn halfbroer Hans van der Vlist in Woerden langs geweest.’

   
Boek "oorlogsherinneringen" hoofdstuk 43 Persoonli...15 juni 2018

 Index
Hoofdstuk 43 - Boek "Oorlogsherinneringen" Persoonlijke verhalen van soldaten en veteranen Door : Frank van Duin en Kevin Lemmens ‘In [ ... ]

Lees meer...
Beleidsplan04 apr 2018

Beleidsplan 2018 Algemeen / Visie:
De stichting vindt cultuurbehoud belangrijk voor de identiteit van de gemeenschap en haar vrienden, vriendinnen en vrijwilligers. [ ... ]

Lees meer...
Beleidsplan04 apr 2018

Beleidsplan 2018 Algemeen / Visie:
De stichting vindt cultuurbehoud belangrijk voor de identiteit van de gemeenschap en haar vrienden, vriendinnen en vrijwilligers. [ ... ]

Lees meer...
Jaarverslag04 apr 2018

JAARVERSLAG 2017 Algemeen
In 2017 bestond het bestuur uit:
Ton Frenken: voorzitter, Toos de Gier-Arends: secretaris, Willeke de Haas-Theunissen: penningmeester.
Bestuursleden:
Nelly [ ... ]

Lees meer...
Jaarverslag04 apr 2018

JAARVERSLAG 2017 Algemeen
In 2017 bestond het bestuur uit:
Ton Frenken: voorzitter, Toos de Gier-Arends: secretaris, Willeke de Haas-Theunissen: penningmeester.
Bestuursleden:
Nelly [ ... ]

Lees meer...
Stichting Cultuurbehoud Milsbeek zoekt een assiste...31 jan 2018

De werkzaamheden bestaan uit het actualiseren van en onderhoudswerkzaamheden aan de website www.cultuurbehoudmilsbeek.nl De assistent(e) werkt zelfstandig [ ... ]

Lees meer...
Culthis Radio17 jan 2018

Culthis Radio De uitzending van Culthis Radio van januari 2018 staat weer op YouTube en kunt u beluisteren via deze link: https://youtu.be/FF8vc8cd8mQ Het [ ... ]

Lees meer...
Boekpresentatie ‘de minse op de milsbѐk’11 dec 2017

Zondag 19 november 2017 was voor Stichting Cultuurbehoud Milsbeek een geweldige dag. Velen waren naar het Trefpunt gekomen voor de presentatie van het 1e [ ... ]

Lees meer...
Terugblik Open Monumentendag 201716 okt 2017

Terugblik Open Monumentendag 2017

Ook dit jaar deed Stichting Cultuurbehoud Milsbeek mee aan de Open Monumentendagen (OMD) in het weekend van 9 en 10 september. [ ... ]

Lees meer...
Dorpsblad : Mededelingen Stichting Cultuurbehoud M...16 okt 2017

Geplaatst mededelingen in het dorpsblad 'op de milsbèk' - oktober-november 2017 Mededelingen Stichting Cultuurbehoud Milsbeek Monumentenschildje gemeente [ ... ]

Lees meer...
Struinpad Milsbeek tijdelijk niet begaanbaar12 okt 2017

  Oktober 2017   Struinpad Milsbeek. Door werkzaamheden van Rijkswaterstaat is een deel van het Struinpad tussen de Bloemenkamp en de Maas [ ... ]

Lees meer...
   
© Powered & Hosting by : YonVie.nl