Struinpad  

   

Luchtfoto's  

   

Boek:Oorlogsherinneringen  

   

Schoolfoto's  

   

Boek 'Hoe het veen verdween'

Theodoor Jaeger ‘de Ven-Kèl’

De ondernemer die van 300 hectare moerasgrond bij Milsbeek en ’t Ven landbouwgrond maakte

Door : Paul Thissen

Boek over het Koningsven
Zoals al eerder gemeld zijn verschillende mensen, waaronder Wim Bindels en Henk Jaspers, ben ik bezig met een boek over de Koningsvennen, over hoe natuur en landschap daar zijn veranderd. Op de site van Cultuurbehoud Milsbeek schrijf ik een enkele keer iets over wat ik bij het maken van het boek tegen kom. cultuurbehoud milsbeek 01 hoe het veen verdweenEerder schreef ik over de natuur van het Koningsven in 1907 en over hoe Dries Wientjes in de jaren 1940 met de schop zijn moerasgrond in het Koningsven tot landbouwgrond maakte. Deze keer schrijf ik over Theodoor Jaeger, die tussen 1902 en 1921 300 hectare moeras omvormde tot bouw- en grasland. Daar is eerder over geschreven, ook op de site van Cultuurbehoud. Daar vindt u ook dat hij wel ‘de Ven-Kèl’ werd genoemd, de ‘veen-kerel’, omdat hij in het veen bezig was. Hieronder vermeld ik wat minder bekende bijzonderheden.

 

Theodoor Jeager met echtgenote en kind in 1902



Theodoor Jaeger pacht 300 bunder moeras

Jaeger was een Duitser, in 1867 geboren in Boslar, een dorp aan de Roer, ongeveer 30 kilometer voorbij de Limburgs-Duitse grens. In 1901 trouwde hij met Bertha van Ophoven, een dochter van Dominicus van Ophoven. Dominicus, zijn dochter en schoonzoon Bertha en Theodoor Jaeger, en zijn zoons Ignaz en Alphons waren initiatiefnemers van grote heide- en veenontginningen in de Limburgs-Duitse grensstreek zoals De Princepeel (gemeente Sint Anthonis), het Wellsmeer (gemeente Bergen) en de Pepinushof (gemeente Echt-Susteren).
In 1902 pachtte Jaeger pachtte met zijn zwagers Ignaz en Alphons van Ophoven 300 hectare van de gemeente Ottersum. Het ging om moerasgrond ten noorden van Milsbeek aan weerskanten van de Zwarteweg, aan de ene kant van de Zwarte weg tussen het Verloren Land en de St. Jansberg en aan de andere kant tussen de Ringbaan en de Koningsvennen. En om grond bij Ven-Zelderheide, tussen de Langenhorst en het Reichswald. Deze gronden noemde de mensen toen ’t Ven.  
Na enkele jaren nam Jaeger de pacht in zijn geheel over, zijn zwagers stapten er uit.



Jaeger ontgon in rap tempo
Jaeger ontgon de 300 hectare gemeentemoeras in de jaren vanaf 1902 in rap tempo. In 1903 waren er al 130 hectare ontwaterd en geploegd. Het volgende jaar ontgon hij 90 hectare. Daarna ging het geleidelijker. cultuurbehoud milsbeek 02 hoe het veen verdweenHij bouwde bedrijfsgebouwen aan de Langenhorst en aan de Zwarteweg de ‘ven-boerderij’ die er nog steeds staat. Hij kocht Haus Jaeger aan de Duits-Nederlandse grens bij Nergena waarheen hij verhuisde. Vele mensen uit Milsbeek en ’t Ven werkten bij hem. Eerst bij de ontginning en daarna bij de akkerbouw
.

Boerderij “De Langehorst” omstreeks 1902 door Theodoor Jeager gebouwd

 


Een winstgevende onderneming?

Er was een groot verschil tussen het bedrijf van Jaeger en het gemiddelde bedrijf van de boer uit Milsbeek of Ven-Zelderheide. Jaegers bedrijf was groter, er ging meer geld in om, had meer landbouwmachines, gebruikte meer kunstmest en beter zaaigoed. Voor Jaeger was het bedrijf vooral een onderneming die zo snel mogelijk winst moest opleveren. Waarschijnlijk is dat ook gelukt.
Want de tijd tussen 1900 en 1920 was voor de landbouw goed, de prijzen voor landbouwproducten hoog. Bovendien was Jaeger een zogeheten traktaatbedrijf. Traktaatbedrijven hoefden, op grond van Grenstraktaat van Aken van 1816, geen import- en exportheffingen voor landbouwbenodigdheden en –producten te betalen. Voorwaarde was dat landbouwgrond aaneengesloten aan beide zijden van de rijksgrens lagen. Bij Haus Jaeger in Nergena was dat het geval.
cultuurbehoud milsbeek 03 hoe het veen verdweenOngetwijfeld heeft Jaeger veel geld in de onderneming gestoken. Maar daar stonden al na een jaar behoorlijke opbrengsten tegenover, die ieder jaar verbeterden. Omstreeks 1920 verkocht hij het pachtrecht, Haus Jaeger met bijbehorende grond en de bedrijfsgebouwen voor 140.000 gulden aan de heren Kuhn en Kaan. Kuhn ging de gronden bij Milsbeek bewerken, Kaan die bij ’t Ven.



De later aan de Zwarteweg gebouwde boerderij die aan Kuhn werd verkocht

 


Jaeger na zijn vertrek uit Ottersum-Nergena

In 1922 begon Jaeger een nieuw groot ontginningsbedrijf bij Venraij. Hij ging op kasteel de Hattert in Vierlingsbeek wonen. In 1926 liet hij zich tot Nederlander naturaliseren. Hij veranderde toen ook zijn Duitse naam ‘Jäger’ in Jaeger. Nederlander worden was een verstandige zet, want na de oorlog werd van alle Duitsers die eigendom hadden in Nederland, dat eigendom geconfisqueerd. Dat betekende dat de eigendom naar de Nederlandse staat ging. Jaeger stierf in 1954 op een van zijn ontginningsbedrijven: de Pepinushof bij Echt.


Tot slot

Mocht u nog verhalen over Jaeger kennen uit uw familie of uit andere bron dan houd ik me aanbevolen. Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken.">Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken.
Dit kan ook kan ook via Wim Bindels Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken. tel 024-6962984.

   
Excursie stichting cultuurbehoudmilsbeek 6 en 13 o...04 nov 2018

58 personen hadden zich aangemeld voor de jaarlijkse excursie voor vrienden, vriendinnen, vrijwilligers en hun partner/introducé. Omdat we niet allen tegelijk [ ... ]

Lees meer...
Boek "oorlogsherinneringen" hoofdstuk 44 Het Engel...24 okt 2018

 Index
Hoofdstuk 44 - Boek "Oorlogsherinneringen" Het Engelse kerkhof(War Cemetery) in Milsbeek Door : Gerrie Franken De Britse begraafplaats in [ ... ]

Lees meer...
Heropening Struinpad gedeelte Gebrandekamp28 juni 2018Heropening Struinpad gedeelte Gebrandekamp

Struinpad weer open

Het struinpad op de Gebrande Kamp is gedurende langere tijd afgesloten geweest. Door werkzaamheden van Rijkswaterstaat moest de route [ ... ]

Lees meer...
Beleidsplan04 apr 2018

Beleidsplan 2018 Algemeen / Visie:
De stichting vindt cultuurbehoud belangrijk voor de identiteit van de gemeenschap en haar vrienden, vriendinnen en vrijwilligers. [ ... ]

Lees meer...
Jaarverslag04 apr 2018

JAARVERSLAG 2017 Algemeen
In 2017 bestond het bestuur uit:
Ton Frenken: voorzitter, Toos de Gier-Arends: secretaris, Willeke de Haas-Theunissen: penningmeester.
Bestuursleden:
Nelly [ ... ]

Lees meer...
Andere artikelen
   
© Powered & Hosting by : YonVie.nl