Met 36 man sterk togen we op zaterdag 19 september 2009 per fiets of auto naar het ‘Kloster Graefenthal’, gelegen in het Niersdal tussen de dorpen Kessel en Asperden. De geschiedenis van het Kloster Graefenthal voert ver terug in de tijd. In 1248 werd het klooster op verzoek van zijn vrouw Margaretha von Kleve door Graf Otto II van Geldern gesticht. De kerkelijke macht was in die tijd gelijk aan de staatsmacht en dit klooster was een sterk bolwerk in deze regio met heel veel bezittingen.

kloster graefenthal 1In de Franse tijd veranderde dat. Het klooster werd geseculariseerd (d.w.z. de kerkelijke bezittingen, gebouwen werden aan verschillende personen verkocht. Het eigendom van de landerijen kwam 1802 in handen van de familie Sinstede. Deze maakte er een omvangrijk landbouwbedrijf van dat een grote naam verwierf op het gebied van de bietenteelt. Later werd vooral graan verbouwd. Een aantal kloostergebouwen (w.o. de kloosterkerk) werden in 1808 afgebroken en de resterende werden voor landbouwdoeleinden gebruikt. Eind zeventiger jaren van de vorige eeuw werd begonnen met het ontgronden van de langs de Niers gelegen eigendommen. Toen verloren ook de laatste gebouwen hun functie voor de landbouw en gingen steeds verder achteruit.

kloster graefenthal 2Milsbeek behoorde tot de gemeente Kessel. Dat veranderde na het Traktaat van Wenen, waarin werd bepaald dat de grens met Duitsland op een afstand van tenminste een kanonschot van de Maas moest komen. In Milsbeek kwam de grens bij het Reichswald te liggen. De gemeente Kessel werd gesplitst in een Duits deel en een Nederlands deel dat gemeente Ottersum werd.

kloster graefenthal 3Ysbrandt Roovers, de zoon van de bekende beeldhouwer Peter Roovers en wonende op het kasteel Heijen (dat door zijn vader gerestaureerd werd) kocht de gebouwen met de grond binnen de 1,3 kilometer lange kloostermuur in 2004. Het is zijn bedoeling de restanten van de historische gebouwen weer in hun oude luister te herstellen. Het was Ysbrandt zelf die tijd vrij had gemaakt om ons te ontvangen, ons te vertellen over de roemrijke geschiedenis en de problemen die hij heeft ondervonden bij de aankoop en de realisering van zijn plannen. Hij probeert dat laatste te doen in samenwerking met de inmiddels opgerichte ‘Förderverein Kloster Graefenthal’. Tijdens de rondleiding kregen we een goede indruk van wat er inmiddels al gerestaureerd is. Vooral de gigantisch grote zolder met zijn geheel gerestaureerde dakconstructie was indrukwekkend om te zien. Ysbrandt vertelde over de problemen hij heeft moeten overwinnen. Zijn uitgangspunt bij de restauratie is het herstel van de gebouwen zoveel mogelijk in hun oorspronkelijke staat, zonder al te veel te moderniseren. Maar dat spoort niet altijd met de inzichten van de Duitse monumentenzorg.

kloster graefenthal 4Een deel van de bebouwing biedt momenteel onderdak aan buitenlandse (voornamelijk Poolse) arbeiders. Er moet tenslotte ook wat verdiend worden. Maar inmiddels wordt een deel ook al op andere wijze benut, zo heeft een deel van het gebouw een horecafunctie gekregen. Vanuit de keuken in de gewelfkelder wordt een terras geëxploiteerd dat op weekenden en feestdagen is geopend. Verder worden de gerestaureerde ruimten benut voor allerlei evenementen, bruiloften en partijen. Met Kerstmis en Pasen worden Kerst- en Paasmarkten georganiseerd die vele duizenden bezoekers trekken. Op de website www.grafenthal-cvc.eu is hier allemaal meer over te lezen. Iedereen die belangstelling heeft kan, bijvoorbeeld via het bekende pad langs de Niers, hier naar toe fietsen en binnen de kloostermuren vrij rond wandelen, ook wanneer het terras niet geopend is.

kloster graefenthal 5De middag werd gezellig besloten met koffie of thee “mit Kuchen” op het terras. De conclusie van alle deelnemers was dat een excursie als deze zeker voor herhaling vatbaar is. Het bestuur van de Stichting Cultuurbehoud Milsbeek heeft besloten lid te worden van de ‘’Förderverrein Kloster Graefenthal’’. Wellicht kunnen we via het onderzoek van het zich in de Gaesdonk bevindende archief van de geschiedenis van het Cisterciënzerinnenklooster zo iets meer te weten komen van de oude boerderij Supra Milsbeke, een aan de boorden van de ‘’Milse beek‘’ (thans Kroonbeek) gelegen boerderij, die volgens de geschriften van oudpastoor Driessen uit Middelaar ooit eigendom was van dit klooster.

Overigens kunnen ook individuele personen voor € 25 per jaar “Einzelmitglied” van de Förderverein worden.

Wim Bindels

   
© Stichting CultuurBehoud Milsbeek - https://cultuurbehoudmilsbeek.nl