Door : Wim Bindels

Ook in het aan Duitsland grenzende Milsbeek, dat toen tot de voormalige gemeente Ottersum behoorde, werden in de jaren voor de oorlog maatregelen genomen om het hoofd te kunnen bieden aan een eventuele inval van de Duitsers. Deze maatregen werden blijkens in het gemeentearchief voorkomende gegevens aangestuurd door de strategische veiligheid vak Boxmeer. Uit het gemeente-archief zijn daar allerlei stukken over te vinden. Zo zouden er bij een dreigende inval werkploegen samengesteld moeten worden die moesten worden gewaarschuwd door de gemeenteveldwachter, die op zijn beurt weer voorzien moest worden van een bewijs van oproeping van de burgemeester. Men zou zich onverwijld ten gemeentehuize moeten melden en nadat bijvoorbeeld een versperring was aangebracht, zich met de ploegcommandant weer naar het gemeentehuis moeten begeven voor het afwachten van nadere orders. In de praktijk zijn, voor zover bekend, voor Milsbeek dit soort maatregelen niet uit gevoerd.

In Milsbeek moeten op de Rijksweg bij “De Driekronen”, op de Zwarteweg bij Kühn en de familie Ehren, alsmede op de Helweg, versperringen zijn aangebracht van rioolbuizen gevuld met beton en spoorstaven en naast deze hindernissen greppels met een breedte van 3 meter. Dit alles om de Duitse legereenheden te verhinderen Nederland binnen te trekken c.q. de opmars te vertragen. Er waren op deze punten ook gemobiliseerde soldaten ingekwartierd. Bij ‘De Driekronen’ leidde zo’n versperring die in het kader van de mobilisatie was aangebracht nog tot een ongeval met dodelijke afloop. Op last van het militair gezag werd verder in Milsbeek in 1939 het water van de Tielebeek en de Kroonbeek op gestuwd om een eventuele inval moeilijker te maken. Het leidde in 1939 tot protesten van de Milsbeekse en Ottersumse boeren die hiervan belangrijke schade ondervonden aan hun gewassen. De burgemeester meldde ‘den Heer Kapitain Oswald’ te Grave dat er uit een door hem ingesteld onderzoek was gebleken dat er veel schade door het overtollige water was aangericht en dat er een schadeclaim was ingediend door een 28-tal eigenaren en pachters (exclusief de heer Kühn die de schade zelf in zou dienen).

Het leidde tot een briefwisseling van de burgemeester met de groepscommandant Maas Noord SB waarbij die o.a. op zijn vingers werd getikt omdat een timmerman op zijn last de opstuwing bij de Kroonbeek zou hebben weg genomen.

Of het ooit tot uitkering van een schadevergoeding is gekomen werd uit de stukken overigens niet duidelijk. Wel bleek, naar aanleiding van door het Milsbeekse raadslid “Fen” Jansen gestelde vragen uit de notulen van de raad van 20 september 1940 dat er op dat moment nog geen uitkering had plaats gevonden. De raadsvoorzitter antwoordt dan “dat de stukken reeds geruimen tijd geleden zijn ingezonden. Er is dezerzijds gedaan wat gedaan kon worden. Het zal een kwestie van tijd zijn.”

Toen deelname aan de Tweede Wereldoorlog onvermijdelijk bleek, riep Nederland op 29 augustus 1939 de algemene mobilisatie uit. Zo begon op die blijkbaar zomerse dag, na afkondiging en oproep via radio, dagbladen en muurplakkaten, een volksverhuizing van meer dan 150.000 dienstplichtigen. Ook voor Milsbeek had dit natuurlijk gevolgen, alle dienstplichtigen uit de periode 1924-1939 werden gemobiliseerd. Een aantal van hen is in de strijd verwikkeld geraakt. Van enkelen volgt hierna nog ‘hun verhaal’. Anderen raakten niet in de strijd verwikkeld en konden op hun basis blijven omdat de strijd al gauw voorbij was. Bekend is ook dat onze dorpsgenoot Toon van den Hoogen, die aan de overkant van de Maas in de kazematten in Oeffelt in de verdedigingslinie was opgenomen, ‘deserteerde’ door de Maas over te zwemmen naar het toen al door de Duitsers bezette Milsbeek. Het was ook een kansloze strijd die geleverd moet worden. De verdediging van Nederland stelde niet zoveel voor. Lang was men ervan uit gegaan dat men net als in de Eerste Wereldoorlog wel neutraal zou kunnen blijven en zo een inval zou kunnen ontlopen. De artillerie was verouderd, er waren onvoldoende tanks, te weinig afweergeschut en de mate van geoefendheid van de soldaten was onder de maat.

In 1970 werd, blijkbaar bij gelegenheid van het 40-jarig bestaan van de parochie Milsbeek, een aantal oorlogsveteranen uit Milsbeek door de gemeente Ottersum onderscheiden. Bij gelegenheid van het 75-jarig bestaan van de parochie, werd zonder verdere toelichting een foto in de brievenbus van de pastorie gevonden. Ondanks navraag kon inhoudelijke informatie niet achterhaald worden. Alleen is bekend dat de Milsbeekse veteranen er een geweldig feest van moeten hebben gemaakt dat tot diep in de nacht in het nog nieuwe gemeenschapshuis moet hebben geduurd. Op oud-burgemeester Berger na, zijn alle personen die op onderstaande foto voorkomen inmiddels overleden.

De inhoud van dit artikel is voornamelijk ontleend aan het dossieronderzoek dat met instemming van de gemeente Gennep van het archief van de voormalige gemeente Ottersum mocht worden gedaan

   
© Stichting CultuurBehoud Milsbeek - https://cultuurbehoudmilsbeek.nl