Door : Wim Bindels

Burgemeester Peter de Koning sprak bij zijn aantreden als burgemeester de bereidheid uit om in het kader van zijn kennismakingsprogramma een keer per week te gaan eten bij verenigingen of inwoner. De stichting Cultuurbehoud Milsbeek reageerde snel en verzond een uitnodiging richting de nieuwe burgemeester. Er werd een afspraak gemaakt voor een lunch op maandag 6 augustus bij voorzitter Martien Holthuysen aan de Ringbaan.

Na een kennismaking tussen de burgemeester en de aanwezige bestuursleden, vertelde voorzitter Martien Holthuysen over het ontstaan, de doelstellingen en de resultaten in de eerste zeven jaar van haar bestaan van de stichting. Hij bood hem vervolgens de boeken “Leven in Milsbeek”, “Oorlogsherinneringen Milsbeek”, de wandelfolder “Rondje Milsbeek” en uiteraard ons beleidsplan aan . Verder werd hem nog een CD in het vooruitzicht gesteld met het filmpje over de activiteiten in 2011 zoals die tijdens de laatste historische avond is vertoond. Wim Bindels ging vervolgens in op een aantal belangrijke projecten op het gebied van het monumentenbeleid. Aan de orde kwamen het behoud van een aantal niet meer in gebruik zijnde voormalige boerderijtjes, de gedeeltelijke wederopbouw van molenruïne aan de Rijksweg en het behoud van enkele gebouwen van de voormalige steenfabriek aan de Bloemenstraat . Hij vroeg speciale aandacht voor deze projecten, alsmede medewerking aan het door de stichting voorgestane beleid om te kiezen voor realistische en praktische oplossingen die de gemeente, en dus de gemeenschap, zo weinig mogelijk geld kosten.

Terwijl Toos Holthuysen en Leny Franken de lunch op tafel gingen brengen , werd de burgemeester gevraagd om mee te gaan naar de voet van de St. Jansberg. Daar werd hem het eerste exemplaar van een nieuw Milsbeeks likeurtje aangeboden, n.l de likeur St. Jansberg. Het is een door de “Beekse Ridder” samengestelde likeur die bereid is uit een vijftal in Milsbeek voorkomende vooral wilde bessen. Dat zijn de sleedoorn, de braam, de vlierbes, de vogelkers en de zwarte bes. Tijdens de open monumentendag op 8 september a.s. zal deze voor het eerst te koop zijn.

Terug gekomen kon men zich aan de voortreffelijk door Toos Holthuysen gereedmaakte lunch zetten, waarbij vooral de door haar zelf bereide “hangop”, die vroeger hier in de omgeving veel thuis uit karnemelk werd bereid, de aandacht van de burgemeester trok. Precies op het afgesproken tijdstip van 14.00 uur kon de burgemeester weer vertrekken. De stichting kan terug zien op een geslaagde bijeenkomst en een heel goed en mooi initiatief van de burgemeester voor deze kennismakingsronde.

 

 cultuurbehoud milsbeek likeurtje ArtikellikeurMN cultuurbehoud milsbeek likeurtje ArtkellikeurGelderlander
Krantenartikel :
weekblad Maas en Niersbode
Krantenartikel :
dagblad de Gelderlander

Het molentje in de Bulten

Door Wim Bindels

De boerderij van Jan Peter en Anja Sengers aan de Bloemenstraat, is waarschijnlijk in 1855 ontstaan. Voor die tijd was het een onderdeel van de wat zuidelijker gelegen boerderij “De Swaen” waar nu Jan en Martien Hubbers wonen. Op de topografische kaart van 1868 wordt de bebouwing op die plek aangeduid als “De Oranjeboom”. Rond de vorige eeuwwisseling was de boerderij eigendom van Dorus Laarakker, geboren op 18 december 1858 in Milsbeek en overleden op 7 februari 1946. Hij was een zoon van Johannes Laarakker en Hendrina Hubbers die in 1855 in het huwelijk traden. Dat huwelijk zal ongetwijfeld het ontstaan van de nieuwe boerderij verklaren. Zoals zo vaak in die tijd werd dan een boerderij gesplitst om ieder hun kindsdeel te kunnen geven. In eerste aanleg was het een boerderij van het Saksische type maar in 1913 werd er een z.g. dwarshuis voor gebouwd. Onder de naam ‘café Bloemendal’ was hier begin vorige eeuw een bloeiend cafébedrijf met beugelbaan en biljart. Met de (Ottersumse) kermis werd er een tent geplaatst en “de Bloemenstraat” vierde er dan de kermis. Het café werd in 1921 gesloten en alleen het restant van het smeedijzeren uithangbord verraadt nog het verleden. Ook een in dezelfde stijl vervaardigde oude smeedijzeren poort die nabij de oude voordeur staat is nog een herinnering aan die tijd.

saksische boederij

Situatie in de jaren vijftig van de vorige eeuw met nog de oude Saksische boerderij

De grond die bij de boerderij hoorde lag voor het overgrote deel in “De Bulten”. Zo wordt het gebied genoemd dat achter de boerderij ligt. Naar alle waarschijnlijkheid ontleent het gebied zijn naam aan het afwisselende landschap van rivierduintjes, rivierstrangen, vennen en broekgronden. In de vennetjes en vooral in het gebiedje achter het latere “Bloemendal” moet enkele eeuwen geleden turf zijn gewonnen. Een groot gedeelte van het gebied wordt op de Kleefse kadasterkaart ( 1731-1732) nog aangeduid als ‘Gemeine Hüting und Gestrauch’. Het werd door de boeren uit de omgeving in de volgende eeuwen steeds verder ontgonnen. Dit werd mogelijk gemaakt door het verdiepen van de natuurlijke afwatering via de Tielebeek (thans Teelebeek) die door oude bewoners van Milsbeek ook wel “de Leijgraaf” werd genoemd. Het laagst gelegen ontveende deel achter de boerderij van Laarakker lag te laag om op natuurlijke wijze via de slootjes in het (Achter)broek te kunnen afwateren. Pogingen om dit gebiedje op te hogen en tot vruchtbare akkers om te vormen leden eind 19e eeuw schipbreuk. Er was al een deal gemaakt met de aannemer die maasbochtverlegging realiseerde om de vrijgekomen klei naar het laag gelegen ontveende vennetje af te voeren. Het smalspoor moet al aangelegd zijn geweest, maar de aannemer werd op het laatste moment op het idee bracht dat de klei geschikt was om er “stèntjes van te maake”. Hij kocht het keuterijtje dat er voor lag en begon er een steenfabriek. Jan, geboren 4 april 1883, was een van de 7 kinderen van Dorus Laarakker. Hij moet een begin vorige eeuw veel geld verdiend hebben met smokkelen. De boerderij van zijn vader moet hij op een openbare verkoop hebben gekocht. Jan moet een ondernemend en intelligent man zijn geweest die op de boerderij in die tijd al asperges ging telen die in Kleef werden verkocht. Jan bleef zijn hele leven vrijgezel. Voor het werk had hij volop knechten en meiden in dienst. Op de boerderij kon ook al worden gekampeerd en in zijn huis was plaats voor iedereen. Zo vond ooit de Oosterijker Ernst Pete Nemeth er onderdak en hij trouwde later met Jan’ s nichtje Jo Laarakker uit Middelaar en vestigde zich daar vervolgens. Na de oorlog groeiden Willie en Theo Willems uit Middelaar er op. Daarna was Theo de laatste knecht op zijn bedrijf.

jan laarakkers

Jan die in militaire dienst was geweest, had in het westen van het land gezien hoe men daar de laag gelegen polders waar veen was gewonnen, met molens droog maalde. Hij maakte van het laag gelegen ontturfde gedeelte van de boerderij een eigen Milsbeeks poldertje. De twee lage zijkanten die grensden aan het (Achter)broek voorzag hij van een dijkje en daar tegen aan bouwde hij een watermolen die het water over de dijk in de slootjes van het (Achter)broek pompte die het vervolgens weer loosden op de Tielebeek. Begin jaren dertig van de vorige eeuw moeten tijdens een zware storm de wieken van het molentje zijn afgewaaid en In de tweede Wereldoorlog werd de molenromp zwaar beschadigd. De molenromp en de dijkjes zijn echter nog steeds zichtbaar en de restanten van het waterrad met zijn ondergronds ook nog aanwezig.

Jan Laarakker met Theo Willems uit Middelaar

Blijkbaar voldeed deze oplossing echter ook onvoldoende. In de dertiger jaren bedacht Jan Laarakker een beter systeem, n.l. om een riool van zelf gemaakte betonbuizen over een lengte van enkele honderden meters aan te leggen. Dat liep dwars door de begroeide rivierduin die De Bulten scheidde van het stroomgebied van de Tielebeek. Op de scheiding van het lage gebiedje en de rivierduin werd een put aangebracht met een spindelschuif en achter de boerderij van van Benthum (De Groote Roovoort)werd er op de Tielebeek geloosd. Dat alles gebeurde in de dertiger jaren van de vorige eeuw. In die tijd van grote werkloosheid door vooral de jongens van de grote gezinnen in de Bloemenstraat van o.a. Spikmans en Dinnissen. Bij hoogwater van de Maas werd de spindelschuif gesloten om te voorkomen dat het poldertje blank kwam te staan. Als het waterpeil van de Maas voldoende was gezakt, werd de spindelschuif weer open gezet en stroomde het overtollige water via de Tielebeek de Maas in. Het systeem heeft nog tot na de Tweede Wereldoorlog gewerkt. Als die hoge waterstand lang aan hield, kwam het poldertje als gevolg van kwel toch nog gedeeltelijk onder water en kon er ’s winters door de buurt vaak geschaatst worden.

poldermolentje

De ruïne van het poldermolentje

In 1951 overleed de “Milsbeekse ingenieur” Jan Laarakker. De put met de spindelschuif raakte langzaam in verval. De nog met de oude deksel afgedekte put met de spindelschuif en de resten van uitmonding in de Teelbeek zijn nog steeds te zien. Helaas is het laatste deel van het riool bij de kleiwinning voor de aanleg van de kade ernstig verstoord. Maar na een hoge waterstand van de Maas wordt er nog steeds wat kwelwater uit de Bulten afgevoerd op de Teelebeek. Gerrit Sengers uit Middelaar, een zoon van de met Piet Sengers uit Middelaar gehuwde zus Drieka Laarakker, erfde de boerderij na het overlijden van Jan. Hij bouwde in het bosje een nieuwe woning en vernieuwde het oude boerderijgedeelte achter het dwarshuis.

Het oude woonhuis/café wordt door de huidige eigenaren als bedrijfsgebouw voor de boerderij gebruikt en wordt deels overwoekerd door een wingerd. Jan Peter Sengers “boert” naast zijn werk als redactielid bij de Gelderlander Pers nog steeds op het thans 15 ha. grote boerderijtje met vleesvee, enkele paarden en wat schapen. In overleg met hem is op verzoek van de stichting Cultuurbehoud Milsbeek de voormalige boerderij annex café in het onlangs vastgestelde bestemmingsplan Buitengebied tot “karakteristiek”bestemd. Jan Peter en Anja zouden het in de toekomst graag nog om willen vormen tot “landgoed” en het gebied dan willen ontsluiten met een wandelpad langs de cultuurhistorische elementen die op hun eigendom aanwezig zijn. Vooralsnog is de gemeente echter niet bereid gebleken de daarvoor benodigde aangepaste bestemming in het bestemmingsplan “Buitengebied” op te nemen. Maar de Sprokkelaars die een ommetje in de eigen buurt maken kunnen het boerderijtje van Jan Peter en Anja vooral vanuit de aansluiting van het Sprokkelveld op het Achterbroek zien. Een fraaie landschappelijke aanblik die de weilanden achter het boerderijtje bieden.

Dit verhaal is grotendeels ontleend aan hetgeen mijn vader Lei Bindels vroeger heeft verteld. Verder zijn er enkele gegevens in verwerkt die zijn opgenomen in het onlangs verschenen boek “Stam Laarakker” van Theo Laarakker. Het artikel is ook opgenomen in de brandhoutkrant van de buurtvereniging “De Sprokkelaars” juli 2012.

Wim Bindels

In het boekje De Alde Milsbèk zijn indertijd een heleboel bijnamen vast gelegd die vroeger ‘op de Alde Milsbèk’ in het dagelijks taalgebruik gangbaar waren. Zo gangbaar,  dat soms zelfs de eigenlijke naam wel eens over het hoofd werd gezien. Zo is het verhaal bekend dat er bij Hen Thissen (Hen van Toon) in de Bloemenstraat ‘een vreemdeling’ aan de deur klopte en die aan Hen de vraag stelde  of hij wist waar een zekere Piet Peters in de Bloemenstraat woonde. “Aan dizze kant van de Milsbèk wônt gènne eene Peters, wel aan den andere kant” moet Hen na lang nadenken uiteindelijk als antwoord hebben gegeven. De man moet na een zwerftocht over de  Milsbeek uiteindelijk toch  bij Hen zijn buurman Piet Peters in de Bloemenstraat zijn beland  en moet daar het verhaal verteld hebben over de informatie die hij bij zijn buurman had gekregen. Hen had er natuurlijk niet bij stil gestaan dat de familienaam van zijn buurman Piet van Kobus van Nölleke eigenlijk gewoon Piet Peters was. Van zijn buren Piet en zijn vrouw Martha  heeft Hen dit verhaal nog vaak moeten horen.

De familienaam, ook wel achternaam of geslachtnaam genoemd, geeft aan tot welke familie een persoon behoort. Doorgaans gaat het daarbij om de familie in de mannelijke lijn. Familienamen zijn voor het eerst in de Middeleeuwen ontstaan. De Germaanse volken die sinds de 5e eeuw o.a. het gebied van Nederland bevolkten hadden een éénnaamsysteem. Eén naam volstond toen nog omdat de gemeenschappen waarin men leefde en kontakten had klein en overzichtelijk waren. In de middeleeuwen is het Gernaamse eennaamsysteem langzaam maar zeker in verval geraakt en geleidelijk vervangen door het tweenamensysteem, bestaande uit een voornaam met een toenaam. Na de invoering van het christendom in de vroege middeleeuwen verdwenen veel Germaanse persoonsnamen. Men werd toen verplicht een christelijke (voor)naam te dragen.  De ontwikkeling van vaste achternamen is geleidelijk verlopen. Pas in de Franse tijd werden ze in Nederland in 1811 verplicht gesteld en officieel vastgelegd. Men werd in de gelegenheid gesteld om in het gemeentehuis een familienaam te bevestigen of aan te nemen in een register van naamaanneming.

Voor 1811  heette men zoals men vaak genoemd werd. Men stond  in de omgeving vaak bekend met een patroniem, ook wel een vadersnaam genoemd, die verwees naar iemands vader en zo de familierelatie kenbaar maakte.  De achternaam die men in 1811 verkreeg was soms gebaseerd op dat patroniem zoals b.v.bij Janssen (Janszoon) of Willems (Willemzoon). Soms was het ook een verwijzing naar de streek, plaats of de boerderij waar men vanaf kwam of van het beroep dat men uitoefende. Soms  werd een familienaam als bijnaam door de omgeving opgedrongen en kwam hij vervolgens in de plaats van de oorspronkelijke achternaam. De familienamen zijn vroeger dus ook vaak uit bijnamen ontstaan. Het motief was soms een  humoristische,  in positieve of negatieve zin. Eigenlijk is er voor wat betreft de familienamen dus een parallel met de bijnamen die later in een dorp naast de familienamen ontstonden. In feite werden oude gebruiken nog in stand gehouden. Vandaag de dag staan we hier veel verder vanaf en zijn er veel minder bijnamen.

Zoals ook bij de echte familienamen waren de bijnamen op de alde Milsbèk vaak afgeleid van de voornaam van de vader en werd zelfs de grootvader er aan ‘geplakt’.  Dat was dus in het geval van Piet van Kobus van Nölleke ook zo.  Zijn vader heette Kobus en zijn opa Nölleke en samen met zijn eigen roepnaam werd dat de  bijnaam Piet van Kobus van Nölleke. Ook de broers van Kobus  in Milsbeek (Driekus, Thei en Tinus) droegen als bijnaam allemaal de voornaam van hun vader mee en ook de kinderen hiervan kregen allemaal de naam van opa er achteraan. Ook de bijnaam  ‘van Pau’ was een veel gebruikte achternaam op de Milsbèk. Zo woonden in Milsbeek Grad, Albert, Wim, Piet, Jan,  Antoon en Tieleke van Pau. Maar ook Grad van Cis, Jan van Nadus, Antoon van Riek, Gert van Tön, Driekus van Bart en Jan van Koen waren voorbeelden maar zo waren er nog veel meer. Bij  Hennekes Piet, Pietjes Tinus en de Rieke Jan  stond de naam van vader zelfs voorop.

1 Kobus van Nolleke
Kobus van Nölleke (Peters)

2 Driekus van Nolleke
Driekus van Nölleke (Peters)

3 Thei van Nolleke
Thei van Nölleke

4 Tinus van Nolleke
Tinus van Nölleke

Ook de boerderij of de het gebiedje waar men was geboren kreeg men in Milsbeek weer vaak als bijnaam mee. Voorbeelden zijn Jan van den Ossenberg, Sientje van de Högt, Jan van de Zwaon,  Herman van den Dood, Gerrit den Bok, Kareltje van den Helsenberg, Bart uut de Straot, Janssen uut den Bosch, Albertje van ut Hekken en Toon de Pruus. Het werd vaak ook omgedraaid tot de ‘den Högsen Tien, de Zwaonsen Ties,  den Bèksen Tön, den Helsen Hen, Kaotsen Bertus, Griete Cis, de Wiekese Gerrit, de Sprokkelse Mina, en de  Krônse Mrie.

5 Sientje van de Hogt

Sientje van de Högt (Bindels)

6 Zwaonse Ties

Zwaonsen Ties (Hubbers)

De beejjnaam verwijst ook vaak naar het beroep dat iemand of zijn of haar  vader in Milsbeek uitoefende of de gewoonte  die men had. Denk maar eens aan de Wevers, Gradje de Mölder, Mrie de Köster, Wim de Schoester, Vic  den Bekker, Frans de Smid,  Kobus de Slechter, Jan de Snéjer, Pètje de Metselar en Kobus de Klompemaker. Bij Dekkers Nad, Boerke Peters, Koeharde Jenje,  Kiendjes Mina, stond het beroep weer voorop.  De bijnamen  Scherzien, Toon Schiet, Wiel de Keel, Pèt Schuum, Musse Piet en Jan den Ezel waren vooral een verwijzing naar de gewoonte die men had.

7 Dekkers Nad

Dekkers Nad  (Robben)

8 Koeharde Jenje

Koeharde Jènje (Schoenmakers)

Degenen die ergens ‘in trouwden’ kregen soms de familienaam van de vader van de vrouw waar men in trok. Voorbeelden op de alde Milsbèk waren Tinus van Well, Frans Sanders, Dorus Maas,Friette Tönje, Kerste Jan en Jan den Brouwer.

9 Wim van Tinus van Well

Wim van Tinus van Well (Jansen)

10 Friette Tonje

Friette Tönje (Peeters)

Ook de fysieke of spychische eigenschappen van personen was soms een herkenbare bron. Voorbeelden waren Dove Koen, de Grote Kobus, de Kromme Bart, Klein Jenje, Klein Bernardje, den Dikke uut de straot, Rooje Lindert, de Zwarte Willem, de Gèle, de Spitse en Net-as-ok.

11 Klein Bernardje Janssen

Klein Bernardje (Janssen)

12 De Spitse

De Spitse (Wijnhoven)

Zelfs aan hun rol in een toneelspel werd wel eens een  naam over gehouden. Zo hield Theo Derks de naam  ‘de Pikkert’ er aan over en bijna niemand in Milsbeek  wist  dat ‘Gijs’’ zijn echte naam Marinus Theunissen was. Soms werden de achternamen ook in het dialect uitgesproken zonder dat het eigenlijk een bijnaam was. Dat was b.v. het geval  bij Piet de Kunning, Thei Thiesse, Tinus Küpers, Wim de Mèws, Koat van Diek of Man Kösters.

13 Tinus Kupers

Tinus Küpers  (Cuijpers)

14 Piet de Koning

Piet de Kunning (Konings)

Van sommigen is ook de herkomst van de bijnaam overigens voor ons niet altijd geheel duidelijk meer. Als voorbeelden zijn te noemen Dorus de Mug, Driekus de Kets, Poppe Lin, Grad Fut, Toon Karro, Trekmutsen Tön, Antoon de Kuut, de Momme Ties, Köbus Muus, Jan den Alver, Jan de Pruuk en Hannes de Losse.

15 Antoon de Kuut

Antoon de Kuut  (Theunissen)

16 Driekus de Kets

Driekus de Kets (Celissen)

Het betreft slechts een aantal voorbeelden over de herkomst van de ongeveer 250  bijnamen die in het boekje de alde Milsbèk zijn op genomen met wat nostalgische foto’s uit “de oude doos”. Op alfabetische volgorde van de eigenlijke naam met in de laatste kolom  de pagina’s van het boek waarop er wat over te lezen valt, treft u de lijst  onderstaand aan.

Wim Bindels 

 

Lijst met bijnamen op de Alde Milsbèk

Naam    Bijnaam   Pagina

Arts Hannes Net-as-ok 52
Arts Mrie, Köbus, Mat, Mrie, Köbus, Mat van Jan Arts 48
Arts Pèt, Trui Pèt , Trui van Jan Arts 27
Arts Ties Miek ziene Ties 45, 46
Arts Trui Trui van Jan Arts 27
Benthum van Door Door de Klompemaker 76
Benthum van Dorus Dorus de Klompemaker 76, 88, 89
Benthum van Gradus Gradus de Klompemaker 76, 85, 86
Benthum van Jan, Kobus Jan, Kobus de Klompemaker 76
Bergen van Frans Frans Janus, Frans van Wevers Bertus 20, 54, 78, 82
Bertissen Christ Hubère Christ 12, 24, 46, 50
Bertissen Driek Driek op de Hei 12
Bertissen Grad Grad Fut/Hubère Grad 65, 80
Bertissen Hubere Hubère Bertis 51
Bertissen Jan Hubère Jan 45, 46
Bertissen Toon, Leen, Truus Toon, Leen Truus Fut 80
Bindels Frans Frans Bendels 14
Bindels Grad Grad Bendels 48
Bindels, Gerrit Mèster Bendels 54
Bindels Sientje Sientje van de Högt 98
Bindels Tien Högse Tien, Tien Bendels 54, 73, 79
Bindels Wim Högse Wim 19, 69
Breukels Mina De Breukelse Mina 83
Mevr. Breukels- Schoenmakers De Koemus 83
Bruin de Kareltje Kareltje van de Helsenberg 40
Celissen Driekus Driekus de Kets 97
Celissen Gerrit Gieljes Gerrit 59, 97
Celissen Katrien Kets Katrien 59
Celissen Tinus Gieljes Tinus/Ketsen Tinus 97
Cuijpers Tinus Tinus Küpers 5, 69, 84
Derks Cis Griete Cis 18, 77, 78
Derks Grad Grad van Griete Cis 77
Derks Hannes Hannes van Cis 18
Derks Jan Jan van Griete Pèt 8
Derks Pèt Griete Pèt 17
Derks Piet Piet van Cis 18, 45, 46, 50
Derks Trien Trien van Nöl 63
Derksen Dien, Kobus, Mrie,Stien,Wim Wèvers Dien,Kobus,Mrie,Stien 61
Derksen Door Door de Wèver 16,61
Derksen, Gert Wèvers Gert 61, 84, 96
Derksen Toon Toon de Wèver 61
Derksen Wim Wèvers Wim 61
Dijck van Jan Jan van Diek 101
Dinnissen Albert Albert van Pau 92, 94
Dinnissen Antoon, Jan Antoon, Jan van Pau 92
Dinnissen Grad Grad van Pau 71
Dinnissen Wim Wim van Pau 94
Doensen Jan Den Doens/Jan de Snèjer 48, 71
Driessen Bart Kromme Bart 51
Driessen, Bertha Bertha Hoesen 66
Driessen Bertha Bertha de Snep 16
Driessen Hen Hen van den Kromme Bart 6, 16, 51, 91
Driessen Tinus Ehre Tinuske 80
van Duin-Lamers  Mina De Sprokkelse Mina 77
Ehren, Marietje Marietje de Snep 
Eijck van Jan De Riesterse Jan 68
Emons Kees Kiske Emons 73
Faassen Ties Faasse Ties/de kluizenaar 24
Geene Vic Vic den Bekker 53,  54, 60
Giebels Han Han Wes/Schoi Han/Centevrouwke/ Vrijdagsvouwke 51
Giebels Piet Piet Karro 49, 51
Gietemans Han Uiltjes Han 67
Goossens Köbus Köbus Muus 
Goossens, Dorus Kroonse Dorus 101
Grutters, Dien Nad zien Dien 
Grutters Nad de Grutter 60, 64
Grutters Thei Thei van de Bèkse Tön 14
Grutters Tön Den Bèkse Tön 12
Haaf ten Drieka, Hent,Miet, Wim Drieka, Hent, Miet, Wim van de Hel 39
Haaf ten Hannes Hannes van de Hel 39, 40, 65
Haaf ten Hen Helsen Hen 65
Haaf ten Jan Jan den Alver 30
Haaf ten Jan Jan van den Helsen Hen 56, 57
Haaf ten Piet Helse Piet 39
Haaf ten Thei Thei van den Helsen Hen 65
Haaf ten Wim Wim de Schoester 54
Hoesen Toon Toon Schiet 56, 52
Hoesen Wim Wim Schiet 7
Höffken Jacob Höffke 63
Hoogen van den Driekus Wiekese Driekus 65
Hoogen van den Gerrit Wiekese Gerrit 41, 73, 78, 82
Hubbers Jan De Zwoansen Jan 94
Hubbers Ties Ties de Kapper/Schwaonse Ties 53,79
Hugen Grad Dorussen Grad 82
Jacobs Frans Frans de Mölder 74
Jacobs Gradje Gradje de Mölder 19,55,60,70,73,75
Jacobs Sjaak Sjaak de Mölder 54, 70, 73, 75
Jacobs Thei Thei de Mölder 75
Jaeger Theodoor De Peellander/De Venkel 30
Jansen Hendrik Hendrik van Tinus van Well 4
Jansen Jaap, Leo Jaap, Leo van Tinus van Well 42,52
Jansen Jan Jan van Tinus van Well 42, 86
Janssen Antoon Antoon van Riek 42
Janssen Bart Bart uut de stroat 10, 42
Janssen Bernard Bernard van Riek 42
Janssen Bernard Klein Bernardje 15
Janssen Kobus Bartboers Kobus 41, 42
Janssen Dorus Dètjes Dorus 82
Janssen Dorus Dorus de Mug 32
Janssen Driekus D'n dikke uut de stroat 42, 80
Janssen Driekus Driekus van de Rieke Jan 19, 52, 75, 78, 90
Janssen Gert Gert van Tön 30
Janssen Gon Franse Gon 18
Janssen Han Fransse Han/naaivrouwke 16
Janssen Herman den Tuinman 54, 66, 67
Janssen Jan Jan den Brouwer/Jan v.d. Ossenberg 25
Janssen Jan Jan den Ulling/Jan den Ezel/ Jan van Dien Voss, Jan van Kobus de slechter 15,71
Janssen Jan Janssen uut den Bosch 13
Janssen Jan Janssen uut den Bosch 13
Janssen Jan Klein Jènje 25
Janssen Jan Rieke Jan 3, 19, 30, 70, 75, 80, 82
Janssen Kobus Kobus de Slechter 41, 42
Janssen Laura Laura den Tuinman 66, 76
Jansen Leo Leo van Tinus van Well 42, 70
Janssen Lin Poppe Lin 83, 84
Janssen Mrie Mrie Fen 56
Janssen Nolleke Poppe Nöl 84
Janssen Piet Piet van Tinus van Well 42,59,86
Janssen Piet Dikke Piet 83
Jansen Piet Piet van Tinus van Wel 42, 59, 86
Janssen Fèn Fèn  82
Janssen Thei Thei Fèn 5
Janssen Thei, Wim Thei , Wim van van Bart 42
Janssen Tinus Fransse Tinus 16
Janssen Tinus Tinus van Well 42
Janssen Toon Toon de Pruus/De nèje boer 68
Janssen Toon Toon de Smid 72
Janssen Willem Fèje Wimke 67
Janssen Willem Willem van de Ossenberg 25
Janssen Wim Wim uut de Kuul 82
Janssen Wim Wim van Tinus van Well 52, 57, 59, 70
Jongman Gerrie Gerrie de Kapper 54
Kerkhoff Frans Frans de Smid 79
Kerkhoff Jan Jan de Smid 73, 79
Kersten Mareetje Kerste Mareetje 29, 45
Kobus Lamers De Grote Kobus 23, 24, 25, 26
Koenen Gerrit Gerrit den Bok 26
Konings Pet Piet de Kunning 43, 45
Konings Toon  Toon de Kunning 45
Koolwijck van Hen De jonge Kool 92
Koolwijck van Knilles Den ale Kool 90, 97
Koster Gerrit Gerrit Kösters 95
Koster Man Mân Kösters 6
Koster Wim Wim Kösters 73
Krebbers Joep Joep de Krebber 54
Lamers Bert Bert Maas 20
Lamers Door Door Maas 20
Lamers Dorus Den Bèkse Dorus 12
Lamers Dorus Dorus Maas 20
Lamers Driekus Driekus Maas 20
Lamers Grad  Grad Maas 20
Lamers Jaap Jaap van de Grote Kobus 23
Lamers Jan Jan dèn Haon 32, 38
Lamers Jan Jan Maas 20
Lamers Mat Mat van de Grote Kobus 23
Lamers Mrie Mrie van de Grote Kobus 23
Lamers Nel Nel van de Grote Kobus 23
Lamers Thei Thei Maas 20
Lamers Toon Toon Maas 20
Lamers Wim Wim van de Grote Kobus 23
Laracker Jan Scherzien 48, 78, 84
Lemme Driekus Driekus van Bart 73, 74
Lemmen Grad Grad van Bart 74, 88, 89
Linders Jaap Kerste Jaap 73
Linders Jaap Pietjes Jaap 71
Linders Jan Jan Mars 12, 14
Linders Jan Kerste Jan 29, 42, 45, 48
Linders Peter Pötjes Peter 4, 29, 57, 59, 70
Linders Tinus Pietjes Tinus 62
Maas Frans Frans Sanders 14
Meeuwsen  Wim de Mèws 53
Mooser Dorus Dorus Mozes 26, 28
Mooser Toon Toon Mozes 28, 55, 72
Peelen Gradje Hettriks 50
Peeters Grad Friette Grad/d'n eierkèl 63
Peeters Han Han Snep 6, 16
Peeters Jan De Snep 52 56
Peeters Jan Jan Snep 15, 16
Peeters Tönje Friette Tönje 44, 60, 63
Peters Dorus Dorus Ted 28, 55, 86
Peters Driekus Driekus van Nölleke 8
Peters Hen Hen Ted 71, 74
Peters Henneke Boerke Peters 11, 13, 15
Peters Kobus Kobus van Nölleke 90
Peters Kobus Kobus van Nölleke 8, 46, 48, 58, 59
Peters Piet Piet Snep 16, 22
Peters Stien Nölleke zien Stien 8
Peters Thei Thei de Köster 53, 54
Peters Thei Thei van Nölleke 8, 28
Peters Tinus Tinus van Nölleke 8, 54, 56
Peters Ton Trekmutsen Tön 66, 67
Peters Wielie Wielie van Kobus van Nölleke 58
Reinders Kobus Pruuse Kobus 58
Robben Nadus Dekkers Nad 49
Robben Thei Dekkers Thei 71
Robben Trui Dekkers Trui 28
Robben Trui Trui den Dekker 71
Rutten Jan Jan van Coen 10
Rutten Koen Dove Koen 15, 21
Rutten Piet Hennekes Piet 71
Rutten Toon Toon Karro 51, 52
Rutter Jan Jan de Schoester 14
Sanders Petje Pètje de Metselar 18
Schacijk van Anna Anna van Cis 21
Schaijk Jan Jan den Klompenkamer 66
Schaijk van  Dos van Wèvers Cis 90
Schaijk van Aant Wèvers Aant 61
Schaijk van Bertus Wèvers Bertus 20, 61
Schaijk van Cis Wèvers Cis 20, 21, 61
Schaijk van Dorus Dorus van Cis 21
Schaijk van Jan Jan de Klompemaker 76
Schaijk van Jan Jan van Cis 21
Schaijk van Jan Jan van Nadus 27
Schaijk van Kobus Kobus van Cis 21, 61
Schaijk van Nadus Nadus de Klompemaker 55, 76, 77, 89
Schaijk van Stien Stien van Cis 21
Schijk van Jan Jan van Wèvers Cis 90
Schoenmakers    De Koemus 13
Schoenmakers Door Koeharde Door 43
Schoenmakers Han Bossche Han 13
Schoenmakers Jan Koeharde Jan 43
Schoenmakers Mrie Mrie van Koeharde Jan 15
Schoofs Dorus De Snèjer 72
Schoofs Graad Graad van Toon Mooser 73
Spikmans, Grad Spieke Grad 25
Theunissen Bertus Bertus de Kuut 62
Theunissen Jan Jan de Kuut 62
Theunissen Koen Koen uut den Bosch 13
Theunissen Ton Tön de Kuut 44, 62
Thijssen Frans Frans Thiessen 61, 64
Thijssen Gerrit Gerrit de Losse 96
Thijssen Gert Wèvers Gert 93
Thijssen Hannes Hannes de Losse 25
Thijssen Thei Thei Thiessen 7
Thijssen Wiel De Keel 10
Thissen Driekus Pètjes Driekus/Kaplöntje 81, 84, 100
Thissen Hen Hen van Toon 100
Thissen Herman Herman van den Dood 79, 95
Thissen Herman Pètjes Herman 71, 81
Thissen Mattes Mattes van den Dood 86
Thissen Truus Truus van den Dood 95
Thissen Wim Wim van de Dood 93, 95, 96
Thissen Wim Wim van de Dood 93, 95, 96
Verhasselt Lambert Bekkerke 83, 101
Verriet Gon Friette Gon 72
Verriet Hannes Friette Hannes 44
Verriet Miene Friette Miene 44
Verriet Sien Friette Sien 44
Vervoort Hannes Dries Hannes 13
Vocht de de Pèrdekèl 67
Voss Pet Pèt Schuum 22
Weijers Heinrich Musse Driekus 82
Weijers Jan Jan Dik 28
Wienhoven Wienand De Gèle 34
Wijnhofen Willem  Zwarte Willem 32
Wijnhoven Lindert Rooie Lindert 32
Wijnhoven Wienand De Spitse 34
Willissen Piet Musse Piet 50
Wollenberg Albertje Albertje van 't Hekken 81

In het boek komen verder nog enkele namen voor waarvan de echte familienaam niet is achterhaald en dus niet in de lijst voorkomen. Genooje Pèt, Jan de Pruuk, Klein Gradje, Koatsen Bertus, Willem de Smid,  Kiendjes Mina en de Momme Ties,


Op onze website www.CultuurbehoudMilsbeek.nl  is met enige vertraging alsnog een uit het boekje de Alde Milsbèk samengestelde lijst van bijnamen ‘op de alde Milsbèk’ opgenomen. De lijst wordt vooraf gegaan door een uitleg over het ontstaan van de (bij)namen. Van een aantal bekende personen met bijnamen is een foto op genomen.

De op initiatief van de BiblioPlus aangekondigde lezing  over “Oorlogsherinneringen Misbeek”in de Gennepse bibliotheek  is door hen geannuleerd vanwege het te geringe aantal personen dat zich vooraf had aangemeld. Helaas kwamen een aantal geïnteresseerden die zich niet hadden aangemeld voor een gesloten deur.

Door onze stichting is deel genomen aan een bijeenkomst van de BibliotheekPlus in Gennep van het erfgoedproject “vantoentotlater”. Afgesproken is dat ook Milsbeek als zoekwoord zal worden toegevoegd en dat ook onze  stichting hiervoor oude foto’s in zal zenden. Ook individuele personen kunnen overigens personen foto’s met een bijhorende toelichting aanmelden. De website is te vinden op www.vantoentotlater.nl

Ten vervolge op het hetgeen in het beleidsplan is aangekondigd, hebben zich inmiddels aangemeld om een werkgroep “Genealogie”te vormen. Het zijn vooral(oud)inwoners zich  in het verleden al met onderzoek van hun eigen stamboom hebben bezig gehouden. Inwoners of oud-inwoners die dit ook hebben gedaan en/of geïnteresseerd zijn om te participeren in het werk van deze werkgroep worden gevraagd contact met  op te nemen  met Joh v.d. Ven die te bereiken is onder Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken.  tel.  0485-517997

Vandalen hebben in april vernielingen aangericht aan de picknickset aan de Teelebeekstraat langs het “Rondje Milsbeek”. De gemeente heeft op ons verzoek de beschadigingen inmiddels hersteld. De vrijwilligers Jan Wagelmans en Jan Spikmans hebben het wandelpad inmiddels ook voor het overige  geïnspecteerd en de 10 informatieborden langs de route een wasbeurt gegeven. 

Op vrijdag 11 mei heeft onze burgemeester afscheid genomen van de burgers van de gemeente Gennep in landgoed Roepaen in Ottersum.
De algemene receptie was in de namiddag, maar in de ochtend waren er diverse organisaties en stichtingen die op hun eigen manier afscheid van Marlies konden nemen.
De Stichting Cultuurbehoud Milsbeek en de Stichting de Oude Pottenbakkerij hadden gezamenlijk 10 minuten voor dit afscheid.
Onze stichting heeft vooral de samenwerking aangehaald, die noodzakelijk is tussen gemeente en organisaties.
Het moet een win/win situatie zijn.
Voor ons betekent dit, dat ons dorp er fraaier uit komt te zien of dat bepaalde zaken bewaard blijven.


Door inzet van vrijwilligers en financiële steun van de gemeente is dit mogelijk.
Denk hierbij aan de restauratie van het herdenkingmonument voor de burgeroorlogsslachtoffers of het kunstwerk van Klabbers.
Onze stichting heeft de gemeente en in het bijzonder Marlies bedankt voor de samenwerking tussen de gemeente en onze stichting en haar een gezonde en voorspoedige toekomst gewenst.

Een lintje voor Chris Janssen.
 
Op 27 april 2012 is onze archivaris en oud bestuurslid 
 
BENOEMD
TOT
LID
IN DE
ORDE VAN ORANJE-NASSAU

lintje voor Chris Janssen m

 

Koninklijke onderscheiding voor Chris Janssen

Op  vrijdag 27 april j.l.   ontving Chris uit handen van burgemeester Marlies de Loo  een Koninklijke onderscheiding. Chris, die kort na de oprichting lid van het bestuur van onze stichting werd,  trad per 1 januari j.l  terug als bestuurlid. Hij heeft  zich vooral ingespannen voor onderzoek naar alles wat te maken heeft  met  historie van de RK kerk en de kerkelijke kunst in en rond de kerk. Bijzondere belangstelling had en heeft de meer dan een eeuw oude kerstgroep waarvan enkele jaren geleden de inmiddels uitverkochte serie van 5 kerstkaarten werd uit gegeven. Het hele in- en exterieur van de RK kerk heeft hij verder omschreven in de bundel  “Rondje  Kerk” die voor iedereen die het  wil bezichtigen en meer van wil weten achteraan in de kerk ter inzage ligt.

Bovendien was Chris binnen onze stichting verantwoordelijk voor het opzetten en het bijhouden van het archief en het bijhouden van een knipselkrant van gebeurtenissen in ons dorp. Alhoewel Chris anno 2012 geen deel meer uit maakt van ons bestuur is, blijft hij als vrijwilliger het overgrote deel van de taken die hij als bestuurlid had, doen.

De werkzaamheden voor onze stichting zijn overigens niet de enige die Chris gedurende zijn leven voor de Milsbeekse gemeenschap heeft gedaan. In de zestiger jaren stond hij b.v. aan de wieg van de oprichting van een KWJ en de wandelsportvereniging in Milsbeek, was hij plaatselijk correspondent voor de Maas- en Niersbode en de Gelderlander en was hij een meer dan verdienstelijk lid van de Carnavalsvereniging “De Diepenkikkers” . In 1965 werd hij tot prins Carnaval werd gekozen en enkele jaren later vertrok hij uit Milsbeek naar het jongensinternaat “De Widdonk”Heijthuizen  als jeugdleider. Vervolgens werd hij verpleger in Heerlen . Ook daar maakte hij zich verdienstelijk in het maatschappelijk leven.

Vooral de wandelsport bleef hem zijn hele leven trekken. Zo verpulverde hij bij gelegenheid van het 15 jarig bestaan van de carnavalsclub het wereldrecord bierkruien en werd hij centurionwandelaar  (100 mijl snelwandelen binnen 24 uur). Nadat hij in 1999 met de VUT  ging keerde hij met zijn echtgenote Annette terug naar Milsbeek. In 2002 maakte hij een pelgrimstocht naar Santiago de Compostela en ook maakte hij zich weer verdienstelijk  in het Milsbeekse verenigingsleven.  Naast de werkzaamheden voor onze stichting,  ordende hij het archief van de carnavalsvereniging en de fanfare. Verder werd hij weer koorlid, was hij koster in de RK kerk en is hij nog steeds redactielid van het parochieblad. Ook zijn echtgenote Annette  is al weer meer dan 10 jaar volop actief  in de Milsbeekse gemeenschap.

Chris was op de morgen van 27 april zeer verrast met de onderscheiding die hem ten deel  viel en de familie en vertegenwoordigers van de verenigingen die op dat moment bij hem op de stoep stonden  om hier getuige van te zijn.
Wim Bindels

 

  lintje voor Chris Janssen m

 

 

Naar aanleiding van de in het Dorpsplan opgenomen plannen van onze stichting (behoud van een aantal aan hun bestemming ontrokken boerderijtjes, de gedeeltelijke wederopbouw van de  oude graanmolen van Jacobs en het behoud van een aantal karakteristieke elementen van de voormalige steenfabriek) is in  SL!M-verband inmiddels een werkgroep “Erfgoed” gevormd. Hierin wordt bezien op welke wijze  deze plannen kunnen worden ondersteund. Wim Bindels heeft namens onze stichting zitting genomen in de werkgroep, die verder wordt bemand door Ronald Starrenburg, Toon Peters en  Math Hendriks.

Op onze website www.cultuurbehoudMilsbeek.nl  is een uit het boekje de Alde Milsbèk samengestelde lijst van bijnamen ‘op de alde milsbèk’ op genomen, alsmede een uitleg over het ontstaan van die bijnamen. Van een aantal bekende personen met bijnamen is een foto op genomen.

De rubriek Oude schoolfoto’s op onze website is uitgebreid met de bij Piet Claassen aanwezige foto’s uit de veertiger jaren van de vorige eeuw. Er ontbreken helaas nog veel foto’s uit deze jaren voor 1950. Iedereen die klassenfoto’s heeft wordt dringend opgeroepen dit te melden bij Piet Claassen, tel. 0485-516689 of John van de Ven, tel. 0485-517997 om ons in staat te stellen een zo volledig mogelijk beeld van de aanwezige oude schoolfoto’s te krijgen.

Op verzoek van de Biblo-plus zal Wim Bindels op 7 mei in de bibliotheek in Gennep een lezing houden over de Milsbeekse oorlogsherinneringen. De verkoop van het boek door ons is inmiddels beëindigd. Alleen voor bijzondere gelegenheden heeft onze stichting nog wat exemplaren in eigen bezit gehouden.

In overleg met de werkgroep Historie Milsbeek (voorheen oude beroepen) is inmiddels besloten de  op Hemelvaartsdag 2013 en het weekend er voor en er na weer een tentoonstelling te houden. De opzet zal dit keer zijn het in beeld brengen van de boerderijtjes en de boeren in Milsbeek in de tweede helft van de vorige eeuw.

Door Leo Wijnhoven zijn inmiddels 2 van de dit jaar geruimde grafstenen gerestaureerd. Het betreft de grafstenen van Albert Noij,  die indertijd door een tragisch auto-ongeluk voor de woning op de rijksweg is verongelukt, en de indertijd bekende dorpsgenoot Piet Rutten (Hennekes Piet).  Ze zullen binnenkort naast de reeds eerder door onze stichting bewaarde grafmonumenten door vrijwilligers van onze stichting tegen de gevel van de RK Kerk worden geplaatst.

Het landelijke thema van de Open Monumentendag 2012 luidt “Groen van Toen”. Wij willen proberen ook in Milsbeek hier aandacht aan te geven. Aan de Vereniging tot behoud van Natuurmonumenten is gevraagd om de overblijfselen van het landgoed de St. Jansberg hierbij bijzondere aandacht te geven.

Onze de geschiedenis van Milsbeek voor in de periode voor ontstaan van het kerkdorp beter in beeld te gaan brengen o.a. de hier in die tijd aanwezige boerenhoeven.. Zoals eerder mee gedeeld zal Henk Jaspers op onze historische avond een lezing verzorgen over de bewoning en de ontginning van de Onderkant en omgeving. De gemeente Gennep is gevraagd of zij bereid is b.v. door middel van het inzetten van een stageplaats nader onderzoek te plegen. Als er (oud)inwoners zijn die op dit gebied specifieke deskundigheid hebben en onze stichting als vrijwilliger hierbij willen ondersteunen vragen wij dit te melden aan ons secretariaat


 

Het project Jet en Jan op basisschool de Drie Vijvers in Milsbeek.

Ook de basisschool Milsbeek doet mee aan het project Jet en Jan.
Dit leerproject is opgesteld door Marktplaats Cultuur aan de Maas. Er doen veel scholen mee uit de kop van Noord-Limburg en Oost-brabant.
Het verhaal gaat terug in de tijd van ongeveer 100 jaar geleden, en verteld de belevenissen van een gezin met schoolgaande kinderen en in het bijzonder het verhaal van Jet en Jan.
Voor elk dorp is een standaard verhaal geschreven, maar een plaatselijke organisatie kon het verhaal herschrijven met de omstandigheden die in 1910 in dat dorp van belang waren.

Voor Milsbeek heeft Martien Holthuysen van de Stichting Cultuurbehoud Milsbeek het verhaal voor Milsbeek herschreven. Tevens heeft Martien op 22 maart een aanvullend verhaal vertelt aan de leerlingen van groep 4 en 5 over het leven in Milsbeek 100 jaar geleden.

jet en jan project01Bij binnenkomst in het klaslokaal was dit door meneer Piet (Piet Claassen) voorzien van oude wandplaten. Deze platen komen uit de geweldige verzameling van schoolattributen van Piet. Over deze platen met afbeeldingen van het leven van soms een eeuw geleden heeft Piet nog het een en ander uitgelegd.
De leerlingen kregen van Martien verder te horen dat Milsbeek ongeveer 700 jaar bestaat en hoe de naam Milsbeek is ontstaan. De meeste mensen wonen in een dorp of stad maar Milsbekenaren wonen op de Milsbeek.
Het leven rond 1910 was over het algemeen armoedig, omdat de schrale zandgrond van Milsbeek weinig opbracht. De enige grote werkgever was de steenfabriek. Daar was de vader van Jet en Jan stoker. Voor het overige had hij een kleine keuterij met enkele kippen twee varkens en een geit. Op deze manier konden ze voor een groot gedeelte voor hun eigen voedsel zorgen. De kinderen moesten natuurlijk meewerken op het land.
Jet en Jan gingen in Ottersum naar school omdat er in Milsbeek nog geen school was, deze is pas in 1932 gestart. Tijdens hun wandeling naar school kwamen de kinderen de hondenkar met de bakkersknecht tegen. In het verhaal wordt dan iets verteld over de hondenkar en dat deze in Nederland is blijven bestaan tot ongeveer 1970. Ook is er iets verteld over de kettinghond die bijna bij alle boerderijen aanwezig was.
Tevens zien de kinderen “koeharde” Jan met zijn koeien onderweg en hier komt ook een verhaal bij wat een koehard deed en waar hij met zijn koeien heen ging. (zie het boek De Alde Milsbek elders op deze site)
Onderweg komen ze de koets van baron van Verscheur tegen. Bij deze baron werkt de zus van Jet en Jan, deze zus met de naam Pien is keukenhulp bij de baron. Het verhaal gaat dan over de villa van de baron dat in Milsbeek het kasteel werd genoemd. Helaas is het kasteel door oorlogshandelingen zwaar beschadigd en na de oorlog volledig afgebroken.
jet en jan project02Tevens vertelt Martien van alles over de Drie vijvers in het bos. Deze vijvers hadden veel functies n.l. voor drinkwater gebruik, maar ook om er ijsblokken uit te zagen die in de ijskelder werden opgeslagen. Thans is deze ijskelder de vleermuiskelder.
De vijvers werden ook gebruikt om er dikke boomstammen in te gooien die dan enkele jaren in het water bleven liggen en daardoor later bij gebruik in de bouw veel sterker werden en minder snel gingen rotten. De derde vijver was in gebruik als visvijver en als zwemvijver met een eigen badhuisje. jet en jan project02
De naam van de basisschool in Milsbeek is ook De Drie Vijvers deze naam komt van de drie vijvers in het bos.
Als laatste onderwerp is met de kinderen gepraat over de oude straatnamen in Milsbeek en hoe die zijn ontstaan. Dit zijn o.a. het Heiveld, de Bloemenstraat, het Sprokkelveld, de Onderkant, de Holleweg, de Schietberg, de Hemel, de Hel en het Vagevuur.
Zowel de kinderen als het onderwijzend personeel en ook Martien waren enthousiast over deze middag. Binnen de school zal door de leerkrachten nog meer aandacht aan het project Jet en Jan worden gegeven.
Dan komen onder andere de volgen zaken aan de orde , die de kinderen zelf gaan uitvoeren:
Het kurkbreien
Het malen van koffie met de ouderwetse koffiemolen
Het doen van de was in een zinken teil met groene zeep
Spelletjes van vroeger
Rekenvoorbeelden van boodschappen doen een eeuw geleden en veel andere zaken.

De Stichting Cultuurbehoud Milsbeek is blij dat ze een bijdrage heeft mogen leveren en een stukje geschiedenis aan de jeugd heeft kunnen doorgeven.

 

De Limburgtour van de nieuw benoemde Gouverneur Theo Bovens stond de eerste week van februari in het teken van bezoeken aan de gemeenten in de kop van Limburg.
De Limburgtour is bedoeld om kennis te maken met Limburg.

Op woensdag 1 februari heeft de Gouverneur in Milsbeek de oude steenfabriek en het Genneperhuis bezocht.
Hierna volgde een korte tussenstop bij de gerestaureerde pottenbakkerij de Jacobsladder in Milsbeek met een toelichting van Cultuurbehoud Milsbeek.

Door de voorzitter van onze stichting Martien Holthuysen is uitleg gegeven over de door de stichting gerealiseerde zaken in de afgelopen jaren.
Daarnaast is er aandacht gevraagd voor onze toekomstige plannen, waaronder het herstel van karakteristieke boerderijen en het toestaan van een woonbestemming op de molenromp aan de Rijksweg. Zodat deze molen weer een fraai aangezicht geeft.
Tevens heeft de stichting haar zorgen uitgesproken over de huidige plannen rond de steenfabriek die beschadiging of vernietiging van cultuurwaarden zou kunnen betekenen.
Tevens heeft onze stichting de wens uitgesproken om in Milsbeek te komen tot het oprichten van een pottenbakkers/klei museum in de Jacobsladder.

 gouverneur theo bovens1gouverneur theo bovens2gouverneur theo bovens3

 

Het boek “Oorlogsherinneringen Milsbeek” is inmiddels bijna uitverkocht. Alleen via  de winkel van Attent zijn nog wat  exemplaren te koop. Het realiseren van een 2e druk met een beperkte oplage is prijstechnisch gezien geen mogelijkheid en (oud)inwoners die het boek graag willen kopen wordt geadviseerd hier niet te lang mee te wachten .

Ook door de openbare bibliotheek in Gennep zijn enkele exemplaren voor de uitleen gekocht en aan het verzorgingstehuis Norbertushof en het verpleegtehuis Pantein is een exemplaar voor gebruik door de bewoners beschikbaar gesteld. Ook aan het bevrijdingsmuseum in Groesbeek en het oorlogsmuseum in Overloon zijn exemplaren verstrekt.

In het programma van de op 29 maart a.s. te houden historische avond is o.a. een lezing opgenomen van streekhistoricus Henk Jaspers uit Gennep over het ontstaan en de ontginning van het gebied van de omgeving van de Onderkant. Verder een film over de geschiedenis van  het CNC in Milsbeek en een film over het boerenleven vroeger alsmede een selectie van het inmiddels in Milsbeek ingezamelde fotomateriaal van Milsbeekse boerderijen en boeren. Het volledige programma vindt u elders in dit blad .

Onder verwijzing naar de plannen van de eigenaar en de gesprekken die in de afgelopen jaren al hebben plaats gevonden, is de gemeente Gennep verzocht in het kader van de actualisatie van het bestemmingsplan ‘Kern Milsbeek’ ook de wederopbouw van de molenruïne tot woonmolen mogelijk te maken. Op onze website www.cultuurbehoudmilsbeek.nl is een toelichting gegeven op het plan van de eigenaar Math Hendriks voor de gedeeltelijke wederopbouw van de oude graanmolen.

Er wordt door de nieuwe webmaster John v.d. Ven gewerkt aan de vernieuwing en de uitbreiding van de website. Zo  is er begonnen met het plaatsen van de een aantal door Piet Claassen verzamelde schoolfoto’s uit de periode uit de periode van voor 1940. Een aantal jaren hiervan ontbreken nog en degenen die nog foto’s van de ontbrekende jaren hebben worden verzocht contact met ons op te nemen zodat wij de verzameling kunnen complementeren.

Verder  is er een zoekfunctie toe gevoegd aan de verzameling bidprentjes van Annette Janssen-v. Raay die al enkele jaren op de website is opgenomen. Via het intypen van achternaam van de overledene kunnen nu alle onder die naam opgenomen overleden personen worden ingezien. Dit zijn de voornaam, de geboortedatum en plaats, de datum en plaats van overlijden, alsmede de naam van de echtgeno(o)t(e).  Op dit moment zijn de gegevens van 922 overleden opgenomen, de oudste persoon is heeft als geboortedatum 13 oktober 1817 en de oudste overlijdensdatum is 27 maart 1900. Degenen die suggesties voor aanvullingen hebben wordt gevraagd contact met Annette op te nemen, tel. 0485-518439.

Ook de gegevens en de taakverdeling binnen het bestuur zijn aangepast en het inmiddels  op 11 januari j.l vastgestelde jaarverslag over het jaar 2011 is opgenomen en te lezen. Uit de inmiddels opgenomen teller blijkt dat onze website www.cultuurbehoudmilsbeek.nl dagelijks tussen de 20 en 25 unieke bezoekers wordt geraadpleegd.

De plannen voor een gedeeltelijke wederopbouw van de molenruïne

Als Cultuurbehoud Milsbeek krijgen nog al eens de vraag ‘waarom doen jullie niets aan de Molenromp langs de Rijksweg’. Uiteraard hebben wij niet de middelen om hier zelf iets aan te doen maar in onze (beleids)plannen van de afgelopen vier jaar is te zien dat de problematiek onze voortdurende aandacht heeft. De molenruïne kwam voor op de inventarisatie  die we in 2007 maakten van de waardevolle oude bouwwerken op de Milsbeek. In de quickscan die het Monumenten Advies Bureau Nijmegen vervolgens in opdracht van onze stichting in 2008 maakte,  is de molen als behoudenswaardig opgenomen. De lijst van behoudenswaardige werken in Milsbeek is vervolgens in dat jaar aan de aan het college van Burgemeester en wethouders verstrekt.

Wij hebben ons vervolgens afgevraagd wat kan er met deze ruïne en hebben gesprekken gevoerd met de gemeente, de gemeentelijke molenstichting en de eigenaar Math Hendriks. De reacties van de gemeente en de molenstichting waren duidelijk. Die waren: ‘we hebben in de gemeente 3 molens gerestaureerd en deze worden onderhouden, van het herstellen en eventueel onderhouden van deze molen kan geen sprake zijn omdat het veel te veel geld kost’. Daarmee was het duidelijk dat het gesprek met eigenaar Math Hendriks leverde op dat hij dit stukje Milsbeeks cultureel erfgoed ook graag zou behouden en al zo’n 10 jaar bezig is met plannen voor het gedeeltelijk herstel van de ruïne. Nadat ook voor hem duidelijk was geworden dat het volledig herstel in de oude glorie van de molen niet realistisch is, heeft hij pogingen in het werk gesteld om hem om de er in de oorlog afgeschoten kop weer op te bouwen en hem om te vormen te vormen tot woonmolen. In het kader van de vaststelling van het  bestemmingsplan Milsbeek 2002 is geprobeerd deze bestemming opgenomen te krijgen. De gemeente Gennep bleek echter slechts bereid te zijn een kantoorbestemming toe te staan en er bestond zelfs niet de bereidheid een vrijstellingsmogelijkheid op te nemen. Ook de inschakeling een juridisch adviesbureau mocht niet baten.  Math heeft zich vervolgens hierbij neer gelegd. Noodgedwongen heeft hij een architect ingeschakeld en een bouwvergunning voor de gedeeltelijke wederopbouw van molen tot kantoor met de bedoeling hem daarna met die bouwvergunning te verkopen. Op 18 maart  2011 werd er een bouwvergunning verleend en vervolgens werd de grond met ruïne en de bouwvergunning te koop aan geboden. Het bleek echter, aan de straatstenen niet te slijten. In de loop van de tijd zijn er wel diverse gegadigden geweest die interesse in koop hadden mits er ook in gewoond mocht worden. Maar omdat dat niet toegestaan kon worden werd er telkens afgehaakt.

Samen met de eigenaar spannen we ons daarom vanaf 2009 in om de gemeente te bewegen het bestemmingsplan ‘Kern Milsbeek’ zodanig te wijzigen dat de afgifte van een gewijzigde bouwvergunning voor een woning mogelijk wordt. De eigenaar stelt zich daarbij op het standpunt dat hij geen nieuwe kosten meer wil maken zonder dat er zekerheid bestaat dat er ook daadwerkelijk een bouwvergunning voor het verbouwen tot woonmolen verleend kan worden. Wij hebben daarom de gemeente gevraagd het bestemmingsplan te wijzigen zonder dat de eigenaar daarvoor kosten in rekening worden gebracht. Ondanks dat we in het jaarlijks overleg met de portefeuillehouder dit iedere keer hebben bepleit,  is de gemeente tot nu toe niet bereid gebleken hieraan tegemoet te komen. Ook een beroep van ons op de monumentencommissie om druk uit te oefenen op het college van burgemeester en wethouders heeft niet tot resultaat geleid.

Door ons is de problematiek in het afgelopen jaar bij SLIM aangekaart en inmiddels in het DOP opgenomen. Tijdens de bustocht die met SLIM op 13 december met het college van burgemeester en wethouders door j.l door het dorp is gemaakt is een stop ingelast bij de ruïne en opnieuw aandacht voor de wenselijkheid van het weer opbouwen van de molenromp gevraagd. In het bijzonder is er hierbij op gewezen dat in de Regiovisie die de N271 (in Milsbeek Rijksweg genaamd) als de etage van de regio. Een weer als woonmolen herstelde romp past hierin prima als  z.g. landmark en een stukje historisch erfgoed van het dorp Milsbeek.

Wij hebben het college van burgemeester en wethouders van Gennep inmiddels nogmaals per brief gevraagd in de voor dit jaar op stapel staande herziening van het bestemmingsplan van de kern Milsbeek naar het voorbeeld van de niet meer gebruikte oude boerderijtjes ook voor de molen een woonbestemming op te nemen. Dit geeft dan de mogelijkheid medewerking te verlenen aan de realisering van de plannen van de eigenaar van de molenruïne om een wijziging van de bouwvergunning aan te vragen. Ook hier kan dan zonder dat het de gemeente en dus de gemeenschap geld kost een stukje Milsbeeks erfgoed bewaard blijven.

Op vrijdag 27 januari heeft onze stichting het boek “Oorlogsherinneringen Milsbeek” geschonken aan de bibliotheek van het Bevrijdingsmuseum 1940-1945 te Groesbeek.

Het boek is door onze voorzitter Martien Holthuysen overhandigd aan een vrijwilliger van het bevrijdingsmuseum n.l. de heer Maarten Dekkers.

In de bibliotheek zal het een plaats krijgen bij de vele andere boeken die er over de oorlog en bevrijding zijn geschreven, en gebruikt kunnen worden als naslagwerk voor personen die specifieke informatie willen hebben over zaken die met Milsbeek verband houden

Cultuurbehoud Milsbeek probeert ‘de Alde Milsbeek’ tot leven brengen

Kort na haar oprichting in 2005 inventariseerde Cultuurbehoud Milsbeek de waardevolle oude gebouwen in Milsbeek. Vervolgens verleende ze het Monumentenadviesbureau Nijmegen (MAB) opdracht om middels een quickscan ook een deskundigenoordeel te krijgen . Het resulteerde in 2008 in een rapport dat vervolgens aan het college van Burgemeester en wethouders werd aangeboden.

Op de lijst kwamen o.a. een aantal oude boerderijtjes voor waarvan de eigenaren in de zeventiger jaren van de vorige eeuw met krotopruimingpremie waren gestimuleerd om een moderne aan de eisen van de tijd aanpaste woning te bouwen. De voormalige gemeente Ottersum stond toe dat ‘de krotten’niet behoefden te worden gesloopt maar als veestal in gebruikt mochten blijven. Het gevolg was dat ze aan de buitenzijde niet of nauwelijks gemoderniseerd werden. Inmiddels is het overgrote deel van de boeren gestopt en dreigen ze te verpauperen.

Het bracht de stichting Cultuurbehoud Milsbeek op het idee om te ijveren voor een nieuw leven voor deze oude boerderijtjes . Na overleg en met steun van de eigenaren stelde ze het gemeentebestuur voor de eigenaren de gelegenheid te bieden deze voormalige boerderijtjes tot woonboerderij te verbouwen, zulks onder de strikte voorwaarde dat tenminste de buitenzijde van de boerderijtjes in de oude staat zouden moeten worden terug gebracht. Op deze wijze zou een stukje van ‘de alde Milsbèk’ weer herleven en in de lijn van ‘Gennep Vitale vesting’ bijdragen aan het streven van de gemeente om de toeristisch recreatieve infrastructuur te verbeteren.

Begin 2010 diende de stichting een plan daar voor in bij de gemeente Gennep en vervolgens werden de plannen in gebracht in de in voorbereiding zijnde herziening van het bestemmingsplan Buitengebied. Het college van burgemeester en wethouders heeft zich, gehoord de monumentencommissie, inmiddels in beginsel bereid verklaard het idee van de stichting te verwerken in het bestemmingsplan Buitengebied. De door de stichting Cultuurbehoud Milsbeek voorgedragen pandenpanden worden als ‘karakteristiek’ bestemd. Hierdoor ontstaat in beginsel de mogelijkheid voor de eigenaren voor het indienen van een verzoek ze te verbouwen tot woonboerderij. Een uitdrukkelijke voorwaarde zal zijn dat de oorspronkelijke karakteristiek en cultuurhistorische uitstraling niet mag worden aangetast. Hiermee wordt de mogelijkheid geboden om particulieren een stukje monumentenzorg te laten realiseren zonder dat het de gemeenteschap geld kost.

De door de stichting Cultuurbehoud Milsbeek voorgedragen oude boerderijtjes aan de Onderkant, Oudedijk, Bloemenstraat en Rijksweg.

 

boederijtjes

De presentatie van het boek Oorlogsherinneringen Milsbeek op 20 november j.l. was weer een mooi succes voor onze stichting. Meer dan 300 geïnteresseerden waren in ’t Trefpunt aanwezig en de Gelderlander, de Maas- en Niersbode, de Maasdriehoek en Gennep TV zorgden vervolgens voor een prima reclame voor de verkoop van het boek.

Op onze website www.Cultuurbehoudmilsbeek.nl is een verslagje van de presentatie met een aantal foto’s, de inhoudsopgave van het boek en de winkels waar het te koop is opgenomen. De reacties die wij tot nu ontvingen zijn zonder uitzondering lovend. Dit alles heeft er ongetwijfeld toe bij gedragen dat een belangrijk deel van de oplage van 800 stuks al is verkocht. Belangstellenden moeten er rekening mee houden dat rond de jaarwisseling de gehele inhoud uitverkocht kan raken.

Op 7 december j.l. hebben wij inmiddels ons jaarprogramma 2012 vast gesteld. Zoals gebruikelijk voorziet die weer in een historische avond in het gemeenschapshuis en wel op 29 maart 2012. Indien er verenigingen zijn die in 2012 een jubileum vieren en samen met onze stichting een op de historie gerichte bijdrage willen leveren kunnen zich met Martien Holthuysen in verbinding stellen .

De werkgroep Oude beroepen zal in 2012 weer ‘de boer’ op gaan voor het inzamelen van gegevens van primair de foto’s van de boerenbedrijven die in de vorige eeuw in Milsbeek aanwezig waren. Het ligt in de bedoeling begin 2013 hiermee weer een tentoonstelling te organiseren.

Wim Bindels gaat werken aan een bundel met een vijftigtal penseeltekeningen van Jan Koenen waarop de werkzaamheden zijn afgebeeld zoals die vorige eeuw op de boerderij werden verricht . De zullen worden voorzien van een omschrijving in het dialect van die werkzaamheden die zijn afgebeeld.

Het College van burgemeester en wethouders van Gennep heeft naar aanleiding van de door ons ingediende zienswijze, gehoord de monumentencommissie, inmiddels besloten de raad voor te stellen een viertal voormalige niet meer als zodanig in gebruik zijnde boerderijtjes in het bestemmingsplan ‘Buitengebied’ aan te wijzen als ‘karakteristiek’. Een verzoek van ons van februari 2010 wordt daarmee gehonoreerd. Het betekent dat er, mits o.a. de oorspronkelijke karakteristiek en cultuurhistorische uitstraling niet wordt aangetast, voor de eigenaren in principe de mogelijkheid gaat bestaan ze te verbouwen tot woonboerderij.

Besloten is voorts om mee te werken aan een project van Staatsbosbeheer en Natuurmonumenten tot het visualiseren van cultuurhistorische elementen van het voormalige landgoed St. Jansberg en de daarvan deel uitmakende villa met de terrastuinen. Mogelijk zal dit leiden tot het weer beter zichtbaar en beleefbaar maken van de overblijfselen van het landgoed St. Jansberg en de villa met de tuinen door de stichting Probos.

Verder zal er in 2012 o.a. verder worden gewerkt aan de realisering van het project dorpsgerichte kunst, de inventarisatie van de Milsbekers die indertijd naar Nederlands Indië zijn gezonden, de herstart van het project oude schoolfoto’s op de website en het wederom organiseren van een excursie voor de vrienden en vrijwilligers . Het vastgestelde beleidsplan, waarin alle plannen voor 2012 zijn opgenomen is in te zien op onze website www.Cultuurbehoudmilsbeek.nl.

  cultuurbehoud milsbeek m IMG 2662   cultuurbehoud milsbeek m IMG 2662   cultuurbehoud milsbeek m IMG 2662
 De pers te woord staan  Het logo van de stichting cultuurbehoud Milsbeek  Voorbereiding voor het uitreiken van het boek
  cultuurbehoud milsbeek m IMG 2662   cultuurbehoud milsbeek m IMG 2662   cultuurbehoud milsbeek m IMG 2662
 Ligt alles op zijn plek ?    

Gedicht voorgedragen door Adriaan de Winter tijdens de presentatie van het boek: “Oorlogsherinneringen Milsbeek” op 20 november 2011.


Milsbeek met een rijk verleden,
roestig water, brakke grond,
daar waar armoede werd geleden,
maar toch een hechte band ontstond.

Milsbeek uit het niets ontstaan,
met plaggenhutten in het veld,
aan renteheffing werd gedaan,
door enkelingen met veel geld.

Milsbeek in oorlog en geweld,
Schuttersveld en Kánonskamp,
tachtig jaar oorlog werd geteld,
de Fransen ervaren als een ramp.

Milbeek eerste wereldoorlog rust,
smokkelen met… zoveel men droeg,
brachten alles wat de Duitser lust,
men verdiende daardoor geld genoeg.

Milsbeek met nazi’s en geweld,
vijf maanden lang alleen soldaten,
bewoners zó diep teleurgesteld,
troepen die in de lege huizen zaten.

Milsbeek door de vijand onderdrukt,
moest menselijk veel tol betalen,
na vechten en vluchten toch gelukt,
de overwinning te behalen.

Milsbeek, aan de Holle weg,
Pyramide Hill een hoofdkwartier,
vandaar uit werd de strijd geleid,
veel verdriet… zeker geen plezier.

Milsbeek door de Schotten bezet,
een kerk werd toen het hospitaal,
verplegen, verzorgen én gebed,
al klonk het in de Engelse taal.

Milsbeek heeft herinneringen
bevrijders die hun leven gaven,
lees de namen… zie hun leeftijd,
leg eens wat bloemen op hun graven.

Milsbeek bevrijd, bewoners welgedaan,
Nederland zal opnieuw herrijzen,
weten hoe het allemaal is gegaan,
dat zal dit boek… aan U bewijzen.


Adriaan de Winter

Op zaterdag 10 september a.s. vond met 38 deelnemers de jaarlijkse excursie voor vriend(innen) en vrijwilligers plaats. Deze bestond uit een bezichtiging van de gerestaureerde oude kerktoren van Gennep en een rondwandeling door het oude deel van het stadje . De gidsen waren Willy Michels en onze Milsbekenaar en vriend van onze stichting Piet Poelen. Voor Piet was dit zijn laatste optreden als stadgids. Door wethouder Vandermeulen werd hij voor de aanvang van de excursie in aanwezigheid van zijn Milsbeekse collegavrienden uit gezwaaid. Op onze website www.CultuurbehoudMilsbeek.nl is inmiddels een door Harrie en Nelly Keukens gemaakt verslag, dat voorzien is van enkele foto’s , te lezen.

Inmiddels hebben meer dan 350 personen ingetekend voor het boek Oorlogsherinneringen Milsbeek. Besloten is bij de drukkerij Weemen in Haps een opdracht te plaatsen voor 800 exemplaren. Zoals eerder aangegeven zal de presentatie van het boek en de uitreiking van het eerste exemplaar plaatsvinden op zondag 20 november a.s. om 11.00 uur in het ‘t Trefpunt. Iedereen die heeft ingeschreven wordt per brief uitgenodigd de bestelde exemplaren af te halen tegen betaling van de van € 19,-- per besteld boek. Na de presentatie zal het boek voor de prijs van € 22,50 in Milsbeek te koop zijn bij supermarkt Attent en in Gennep en Groesbeek bij de boekhandel Bruna.

Nog steeds is er geen reactie op ons reeds vorig jaar bij de gemeente Gennep ingediende verzoek om de eigenaren van een aantal in het verleden tot veestalling gebruikte boerderijtjes de gelegenheid te bieden deze met behoud en renovatie van de oude uiterlijk vormgeving om te vormen tot woonboerderij. Voor de panden die binnen de begrenzing van het ontwerp-bestemmingsplan Buitengebied zijn gelegen, is doormiddel van een zienswijze gevraagd dit mogelijk te maken.

Nu Stone Base zich als gegadigde heeft gemeld voor het terrein en de gebouwen van de voormalige steenfabriek aan de Bloemenstraat, heeft onze stichting de gemeente Gennep opnieuw aandacht gevraagd voor een verzoek van april 2008 om enkele cultuur-historisch belangrijke onderdelen van het voormalige fabriekscomplex te beschermen.

In navolging van de gemeente Bergen, heeft de gemeente Gennep het initiatief genomen voor de realisatie van een wandelroutenetwerk. Chris Janssen heeft , samen met Piet Poelen, een eerste bijeenkomst in Afferden bijgewoond. Verzocht is om in elk geval de gehele route van het ‘ Rondje Milsbeek, dik de moeite waard’, in netwerk op te nemen.

In overleg met de gemeente Gennep is besloten om het uit de Tweede Wereldoorlog daterende monumentje van de wapenschilden aan de Zwarteweg voortaan met door de gemeente beschikbaar gestelde materialen door vrijwilligers van onze stichting zal worden onderhouden.

In 1910 is het project Jet en jan van start gegaan in het Land van Cuijk en de kop van Noord-Limburg. De basisschool van Milsbeek is een van de 20 scholen die hebben ingeschreven en door onze stichting wordt medewerking verleend aan het aanpassen van het verhaal van Jet en Jan aan de situatie in Milsbeek rond 1910. De eerste delen zijn daarvoor bewerkt door Martien Holthuysen. Voor de eerste editie van de Jet en Jan krant wordt verwezen naar onze website.

Van de 16 dit jaar geruimde grafstenen zullen er weer 3 worden toegevoegd aan de verzameling langs de zijgevel van de kerk. Wij hebben geconcludeerd dat er langzamerhand een grote kaalslag plaatsvindt op het RK kerkhof. Daarom hebben we besloten met het kerkbestuur in overleg te gaan over de wijze waarop dit kan worden voorkomen en hoe dit unieke cultureel erfgoed van ons dorp kan worden behouden.

Alle 102 pagina’s van het indertijd uit gegeven boek ‘De alde Milsbèk’ zijn inmiddels met behulp van Teun Theunissen gedigitaliseerd en op de website opgenomen. Het boek is via de site nu omgevormd tot “Digitale wandeling door de Alde Milsbèk”. De gehele inhoud, kan nu door de bezoekers van onze site gratis worden gedownload en afgedrukt (uiteraard ook per bladzijde). Hiermee heeft onze stichting geprobeerd een alternatief te bieden voor de telkens terugkerende vraag voor een herdruk van het boek.

Chris Janssen zal met ingang van 1 januari 2012 terugtreden als bestuurslid van onze stichting. Hij blijft wel als vrijwilliger een deel van zijn huidige takenpakket behartigen.

John v.d. Ven van de Bloemenstraat zal met ingang van die datum toetreden als bestuurslid. zal in het bijzonder gaan bezighouden met de vormgeving en het onderhoud van de website www.CultuurbehoudMilsbeek.nl opgenomen. Met zijn hulp zijn hierin al een aantal wijzigingen aangebracht.

Binnenkort zal het bestuur zich weer gaan beraden over het programma voor 2012. Inwoners die hiervoor ideeën hebben wordt gevraagd deze voor 1 november a.s. aan te dragen. Dit kan via het contactformulier op onze website, een briefje aan het secretariaat p/a Leny Franken-Wijnhoven, Heiveld, 53, Milsbeek of via de brievenbus in de pastorie.

Zondag 12 december 2010 is in zaal ’t Trefpunt in Milsbeek aan de kinderen van Door Wijnhofen-Sillessen het eerste exemplaar van deze gedichtenbundel aangeboden. Door was jarenlang een dorpsdichteres in ons dorp. Bij allerlei gebeurtenissen vertrouwde Door in dichtvorm haar soms kritische mening aan het papier toe en publiceerde ze die. boek door 1 In 2009 overleed Door. Als een ode aan haar werk heeft de stichting Cultuurbehoud Milsbeek gemeend dit jaar een bloemlezing van haar gedichten in een boekje uit te moeten geven. De gedichten gaan vergezeld van pentekeningen van de hand van de Milsbeekse kunstenaar Cees van de Ven.

Voorafgaand daaraan was in de kerk een door Chris Janssen vervaardigde handleiding van het religieus erfgoed in onze parochiekerk gepresenteerd. Chris, die zowel beheerder van het archief van onze stichting als van het archief van de parochie is, heeft in deze handleiding het religieus erfgoed, dat zowel intern als extern te zien is, beschreven. boek door 2De handleiding komt in de kerk ter inzage te liggen en kan door bezoekers die een ‘rondje kerk’ willen doen of b.v. tijdens de kerstdagen voor de kerstkribbe naar de kerk komen, worden gebruikt.

 

Wim Bindels

38 vrienden en vriendinnen van de Stichting verzamelden zich 10 september 2011 rond kwart voor twee op het zonovergoten plein voor het oude stadshuis in Gennep. Voordat we aan de rondleiding begonnen werd eerst de stadgids de heer Piet Poelen naar voren geroepen en (letterlijk) in het zonnetje gezet. Piet Poelen heeft in die jaren Gennep toeristisch op de kaart gezet. Na 12 jaar rondleidingen verzorgd te hebben vond hij het nu tijd worden om te stoppen. De rondleiding voor SCM zou zijn laatste zijn. De nieuwe wethouder Ed Vandermeulen hield namens de gemeente Gennep een toespraak met dankwoord en overhandigde hem daarbij een enveloppe. Stadgids Willy Michels (de vroegere bakker van Gennep) opgeleid door de heer Poelen, bedankte de heer Poelen ook en schonk een dinnerbon. Daarna met z’n allen op de foto voor en op het bordes. Vervolgens heette de voorzitter van SCM de heer Martien Holthuysen iedereen van harte welkom.

1 IMG 1103  De groep werd verdeeld over de twee gidsen. Onze gids was de heer Michels. Hij begon de rondleiding bij de put op de Markt. Hier zong hij spontaan het volkslied van Gennep. Dit brak al meteen het ijs! De put is het restant van de vroegere watervoorziening van de stadspomp (een replica is aanwezig). De inwoners van Gennep betaalden vroeger jaarlijks pompengeld voor het water en ze waren verplicht leren emmers in huis te hebben om bij brand direct te kunnen gaan blussen.

Wat opvalt op de Markt (hartje Gennep) zijn twee historische gebouwen het oude Stadhuis: Dit monumentale pand is tussen 1612 en 1617 gebouwd in Hollands renaissancistische stijl naar plannen van Willem van Bommel uit Emmerich. In de achthoekige traptoren bevindt zich een door Petit & Fritsen gegoten carillon met 25 klokken – een geschenk van de burgerij aan de gemeente. Het stadhuis heeft in de loop der eeuwen meerdere functies gehad, zoals kantongerecht, postkantoor, gevangenis, graanopslagplaats, schoolklas en onderkomen voor de schoolmeester en zijn gezin. Het markante gebouw is door de jaren heen verschillende keren verbouwd en gerestaureerd.

De Nederlands Hervormde Kerk, die tussen 1661 en 1663 is gebouwd en oorspronkelijk ‘Predigt Haus’ werd genoemd komt dan in de aandacht. Het is een zaalkerk in barokke stijl, waarin invloeden van de bekende Hollandse bouwmeester Pieter Post te zien zijn. De rijk versierde voorgevel is uniek in Nederland. De twee door Alexis Juliën gegoten klokken zijn in 1695 toegevoegd. In de Belgische tijd deed de kerk dienst als paardenstal. Tijdens de Tweede Wereldoorlog liep het gebouw veel schade op. Pas in 1950 konden de erediensten er worden hervat.

In de hoeknis van het woonhuis op nr. 2 staat een keramiekbeeld van St. Norbertus, rond 1950 gemaakt door pater Norbertijn en beeldend kunstenaar Michiel van Helvert uit Heeswijk-Dinther. De heilige Norbertus is rond 1080 geboren op het Genneperhuis als zoon van de toenmalige Heer van Gennep. Norbertus is de stichter van de orde der Norbertijnen en van wel meer dan 600 kloosters in Europa. Hij werd in 1126 aartsbisschop van het Duitse Maagdenburg, waar hij in 1134 is overleden. In 1582 is hij door de paus heilig verklaard. Sinds 1627 bevinden zijn relieken zich in het Strahovklooster in Praag. In de raadszaal van het oude stadhuis hangt een groot mozaïekkunstwerk met de afbeelding van deze heilige.

Verderop staat het streekmuseum (sinds 1983) ‘Het Petershuis’. Dit is een laatmiddeleeuws pand, vormgegeven in laatgotische stijl, met hoge trapgevels, een steil dak en met korfboognissen in de voorgevel. Het staat in De Niersstraat. Dit was ooit de drukste winkelstraat van Gennep. Tot in september 1944 liep hier de tramlijn Nijmegen-Venlo van de Maas-Buurtspoorweg. Na de Tweede Wereldoorlog reden er jarenlang autobussen van de Zuid-Ooster door de straat. Al heel snel komen bij verschillende deelnemers de herinneringen boven en er volgt een geanimeerd gesprek tussen hen en de gids. Met leuke kwinkslagen leidt hij ons verder. We komen bij de oude gotische toren, het restant van de oude St-Martinuskerk, die in de Tweede Wereldoorlog is verwoest. De toren is omstreeks 1865 gebouwd naar het ontwerp van de beroemde architect Pierre Cuypers. De eeuwenoude klokken uit deze toren, die na de oorlog teruggevonden zijn, hangen nu in de toren van de nieuwe St-Martinuskerk aan de Zuid-Oostwal. Voor de ingang van de toren staat een ‘luisterkei’. We gaan naar binnen. Na de restauratie in 2010 is de toren ingericht als interactieve museale toren met 5 verdiepingen. Iedere verdieping heeft zijn eigen verhaal: Begane grond: ‘Samenleving’ hier hoor je 8 geluidsfragmenten. 1e verdieping: ‘Geschiedenis’ vanaf de oorsprong van Gennep. 2e verdieping: ‘De 2e Wereldoorlog’ met verhalen en beelden. 3e verdieping: ‘Gebouwen en Duits lijntje ‘ met film en projectie. 4e verdieping: ‘Landschap en Natuur’ kijkdoos over de natuur. 5e verdieping: ‘Uitzichtpunt’ over Gennep en omgeving. De toren is iedere dag gratis te bezichtigen van 10.00 tot 17.00 uur. Een bezoek is zeer zeker de moeite waart!

We lopen richting de Niersbrug en zien een blokvormig gebouw met de naam: ‘Genneper Molen’. Vanaf de middeleeuwen tot aan een grote brand in 1886 heeft hier een wind(koren)molen gestaan. Het huidige pand, dat in 1898-1899 werd gebouwd in opdracht van W. Steinman, had tot 1982 de functie van houtbewerkingsfabriek. Tot 1918 maakte de fabriek voor de energievoorziening gebruik van een gigantisch waterrad op de Niers. We kijken tegen de kont van een paard – het beeld ‘De Barmhartige Samaritaan’, vervaardigd in 1953 door de kunstenaar Jac Maris. Dit oorlogsmonument en diverse plaquettes bij de brug herinneren aan de soldaten die tijdens de bevrijding van Gennep in 1945 en in het voormalige Nederlands Indië gesneuveld zijn.

Vanuit de Niersstraat lopen we de Kromme Elleboog in. In dit straatje is waarschijnlijk lang geleden een moord gepleegd. Men heeft hier een skelet gevonden. We komen uit op de Houtstraat. Aan het huis nr. 13 hangt een naambordje ‘De Sѐwiet’. Dat herinnert aan een vroeger hier gevestigd snoepwinkeltje. Over de oorsprong van deze (bij)naam gaan verschillende verhalen.

Aan de rand van de Niersweg krijgen we uitleg over de naam Gennep. De Keltische benaming ‘Ganapja’, verwijst naar de locatie van Gennep: plaats waar twee wateren (Maas en Niers) samenkomen. De plaats, waar een (Romeinse) weg van west naar oost en een weg van zuid naar noord gezamenlijk via een doorwaadbare plek de Niers overstak. Gennep koopt rond 1300 stadsrechten. De geschiedenis van Het Genneperhuis, de vesting bij de uitmonding van de Niers, moeten we zelf maar eens gaan bekijken tijdens een andere wandeling. De roestige paaltjes wijzen je de weg aldus Willy Michels. Al pratende komen we in de Zandstraat terecht. De gids wijst ons op bijzondere gevels van verschillende panden, siermetselwerk, ornamenten, kroonlijsten en elementen van jugendstil/art nouveau. Van hieruit lopen we naar de stadsmuur via een doorgang langs het pand waar vroeger het postkantoor gevestigd was. In en bij de stadsmuur groeit een beschermde plant, wij hebben mooiere gezien!

We komen langs het kunstwerk ‘De Stier’ ( een ontwerp van Pieter Kortekaas). Het herinnert aan de Maaspoort in de stadsmuur, die als doorlaatplaats voor de stadsboeren met hun vee diende. Zo’n 200 jaar geleden werd Gennep omsloten door stadsmuren, ook wel ‘stadswallen’ genoemd. In de muren waren 4 grote toegangspoorten geplaatst: de Maaspoort, de Nierspoort, de Zandpoort en het Norbertuspoortje. Verderop langs de muur komen we uit bij Maria-Oord waar we een replica zien van een van de kruittorens in de muur naar een ets uit 1550.We blijven staan bij het beeld van twee vrouwen ‘De Samenwerking’ genoemd. Hier wordt het gedicht ‘De Stadsgids’ (van Piet Tunnesen) voorgedragen.

We vervolgen onze weg richting Ellen Hoffmannplein. Dit plein is vernoemd naar een van de Joodse burgers die tijdens de oorlog gedeporteerd werden en niet meer terugkeerden. Het unieke mozaïekplein bestaat uit veertien hele en vijf halve cirkels en is gemaakt door de uit Gennep afkomstige kunstenaar Frans Smeets en zijn dochter Isabelle. Veel vrijwilligers uit allerlei maatschappelijke geledingen van de gemeente hebben hen daarbij geholpen. Het plein wordt omsloten door twee markante gebouwen: Het gemeentekantoor (1994) en de bibliotheek (1999) ontworpen door architectenbureau Alberts en van Huut uit Amsterdam.

Tot slot neemt de gids ons nog mee naar een schervenverzameling in de kelder van het oude stadhuis en we sluiten de wandeling/rondleiding af in de mooie raadszaal, waar o.a. de gedecoreerden worden ontvangen, huwelijken gesloten en niet te vergeten waar ook de sleuteloverdracht vrijdag voor Carnaval plaatsvindt.

Conclusie: een gezellige en leerzame middag.

Na afloop was het heerlijk toeven op een van de terrasjes op de Markt.

Harrie en Nelly Keukens

 2 IMG 1124
 3 IMG 1184
 4 IMG 1200 kn
 5 IMG 1219
 6 SL385833
 2011 07 juli
   
© Stichting CultuurBehoud Milsbeek - https://cultuurbehoudmilsbeek.nl